<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X55n0919"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 919 止观辅行搜要记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 919 止观辅行搜要记</title> <author>唐 湛然述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">919</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-04-14 23:30:55 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">止观辅行搜要记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00315"> <charName>CBETA CHARACTER CB00315</charName> <mapping cb:dec="983355" type="PUA">U+F013B</mapping> <mapping type="unicode">U+34DF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+皮]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00941"> <charName>CBETA CHARACTER CB00941</charName> <mapping cb:dec="983981" type="PUA">U+F03AD</mapping> <mapping type="unicode">U+2D2B4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嗅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*(自/死)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05378"> <charName>CBETA CHARACTER CB05378</charName> <mapping cb:dec="988418" type="PUA">U+F1502</mapping> <mapping type="unicode">U+4015</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*引]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18871"> <charName>CBETA CHARACTER CB18871</charName> <mapping cb:dec="1001911" type="PUA">U+F49B7</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[□*□]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-24T15:22:49"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0742a" n="0742a"/> <lb ed="X" n="0742a01"/> <lb ed="X" n="0742a02"/><cb:docNumber>No. 919</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0742a03"/><lb ed="R099" n="0221a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>止观辅行搜要记卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0742a04"/> <lb ed="X" n="0742a05"/><lb ed="R099" n="0221a02"/><byline cb:type="author">天台沙门释湛然于<persName>佛</persName>垄述</byline> <lb ed="X" n="0742a06"/><lb ed="R099" n="0221a03"/><cb:div><p xml:id="pX55p0742a0601">释典大体。进行为先。一家教门。修习为本。况兹一部。 <lb ed="X" n="0742a07"/><lb ed="R099" n="0221a04"/>偏申上乘。师资所传。宣述而<anchor xml:id="nkr_note_add_0742a0701" n="0742a0701"/><anchor xml:id="beg0742a0701" n="0742a0701"/>已<anchor xml:id="end0742a0701"/>。自蒙慈诲。无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742001" n="0742001"/>遣见闻。 <lb ed="X" n="0742a08"/><lb ed="R099" n="0221a05"/>皆繫之于心。幷形之于墨。十章十观屡考其根源。十 <lb ed="X" n="0742a09"/><lb ed="R099" n="0221a06"/>境十乘频研其出没。兼括诸论以润色。傍遮异执以 <lb ed="X" n="0742a10"/><lb ed="R099" n="0221a07"/>显宗。搜求渐顿以融通。片夺儒道以隔弊。唯私备之。 <lb ed="X" n="0742a11"/><lb ed="R099" n="0221a08"/>谁敢传之。属海孽东残。脱身西下。唯持记本间行而 <lb ed="X" n="0742a12"/><lb ed="R099" n="0221a09"/>出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742002" n="0742002"/>之。退而省之。进而思之。岂惭辞陋而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742003" n="0742003"/>拥异无闻。却 <lb ed="X" n="0742a13"/><lb ed="R099" n="0221a10"/>还毘壇方露槁本。<anchor xml:id="nkr_note_add_0742a1301" n="0742a1301"/><anchor xml:id="beg0742a1301" n="0742a1301"/>但<anchor xml:id="end0742a1301"/>自行利物廣略异。宜自他安心。 <lb ed="X" n="0742a14"/><lb ed="R099" n="0221a11"/>即其例也。若具存缘本法相。今古传弘仅足辅行有 <lb ed="X" n="0742a15"/><lb ed="R099" n="0221a12"/>馀。意谓存廣则俱美二途。唯略乃有所不逮。既非天 <lb ed="X" n="0742a16"/><lb ed="R099" n="0221a13"/>鼓一音遍被。为好略者弊廣何疑。尝谓余曰。有尙省 <lb ed="X" n="0742a17"/><lb ed="R099" n="0221a14"/>要专理观者。如何常思应之。取遂难剋。因旋<persName>佛</persName>垄。扫 <lb ed="X" n="0742a18"/><lb ed="R099" n="0221a15"/>拭坟堂。瞻觐之馀。淘汰行要。除扶观道及腾文势。诸 <lb ed="X" n="0742a19"/><lb ed="R099" n="0221a16"/>缘本等一切不书。馀咸依大文。时攒廣令略。任彼所 <lb ed="X" n="0742a20"/><lb ed="R099" n="0221a17"/>好。去取非馀。冀诸同徒赴物双利云尔。问何因缘故 <lb ed="X" n="0742a21"/><lb ed="R099" n="0221a18"/>略彼廣文。答。因缘有十。为上根故。为下根故。为好略 <lb ed="X" n="0742a22"/><lb ed="R099" n="0221b01"/>故。为法行故。为方上逗下众故。效圣化故。易寻讨故。 <lb ed="X" n="0742a23"/><lb ed="R099" n="0221b02"/>顺求者故。遍下种故。更有馀缘。还同廣记。则此有彼 <lb ed="X" n="0742a24"/><lb ed="R099" n="0221b03"/>十。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742004" n="0742004"/>彼无此十。廣通略别故也。此文前後总有三本。此 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0742b" n="0742b"/> <lb ed="X" n="0742b01"/><lb ed="R099" n="0221b04"/>即第三再治定本。是今所承。不须云略。即初文云止 <lb ed="X" n="0742b02"/><lb ed="R099" n="0221b05"/>观明静者。是诸有法相。因缘破立不更述。直示开节 <lb ed="X" n="0742b03"/><lb ed="R099" n="0221b06"/>观道次第。虽不逮于弘通演说。足可探讨行仪骨目。 <lb ed="X" n="0742b04"/><lb ed="R099" n="0221b07"/>准释经论皆分三段。今文正说尙自未周。信无第三 <lb ed="X" n="0742b05"/><lb ed="R099" n="0221b08"/>流通明矣。于开章前。章安著序可为序段。开章<anchor xml:id="nkr_note_add_0742b0501" n="0742b0501"/><anchor xml:id="beg0742b0501" n="0742b0501"/>已<anchor xml:id="end0742b0501"/>去 <lb ed="X" n="0742b06"/><lb ed="R099" n="0221b09"/>为正说段。若于正说義开三段。则初六章以为序段。 <lb ed="X" n="0742b07"/><lb ed="R099" n="0221b10"/>七八为正。第九流通。第十旨归。非三所摄。義似流通。 <lb ed="X" n="0742b08"/><lb ed="R099" n="0221b11"/>于初章安序文之中。望初二本。加序所闻时处等事。 <lb ed="X" n="0742b09"/><lb ed="R099" n="0221b12"/>義当通序。从祖承去即是别序。再治述<anchor xml:id="nkr_note_add_0742b0901" n="0742b0901"/><anchor xml:id="beg0742b0901" n="0742b0901"/>己<anchor xml:id="end0742b0901"/>義。当传持 <lb ed="X" n="0742b10"/><lb ed="R099" n="0221b13"/>泥例。结集能闻人故。下文虽即自有释名略知。</p> <lb ed="X" n="0742b11"/><lb ed="R099" n="0221b14"/><p xml:id="pX55p0742b1101">题中云摩诃者。有二義故。一为对俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742005" n="0742005"/>况出小止观。二 <lb ed="X" n="0742b12"/><lb ed="R099" n="0221b15"/>为存梵音兼含之富。故大论云。摩诃三義。谓大多勝。 <lb ed="X" n="0742b13"/><lb ed="R099" n="0221b16"/>此三亦可義通四教。今即圆顿止观之摩诃也。故知 <lb ed="X" n="0742b14"/><lb ed="R099" n="0221b17"/>始自大意。终于旨归。咸是止观。无非摩诃。是则释名 <lb ed="X" n="0742b15"/><lb ed="R099" n="0221b18"/>为总。十章为别。于十章中自有总别。具如下列。</p> <lb ed="X" n="0742b16"/><lb ed="R099" n="0222a01"/><p xml:id="pX55p0742b1601">初释通序。虽例集经。阙同闻众。虽有共闻。非证信故。 <lb ed="X" n="0742b17"/><lb ed="R099" n="0222a02"/>五義但四。初之四字述所闻体。止观二字正示文体。 <lb ed="X" n="0742b18"/><lb ed="R099" n="0222a03"/>明静二字歎体德也。止体静。观体明。故一部文体。咸 <lb ed="X" n="0742b19"/><lb ed="R099" n="0222a04"/>明静如妙法经。则一部之内无非开显之妙法也。</p> <lb ed="X" n="0742b20"/><lb ed="R099" n="0222a05"/><p xml:id="pX55p0742b2001">前代未闻四字。例能闻人。述<anchor xml:id="nkr_note_add_0742b2001" n="0742b2001"/><anchor xml:id="beg0742b2001" n="0742b2001"/>己<anchor xml:id="end0742b2001"/>兼他。故云前代未闻。 <lb ed="X" n="0742b21"/><lb ed="R099" n="0222a06"/>世立三十年为一代。今以世代相传弘法不绝意耳。 <lb ed="X" n="0742b22"/><lb ed="R099" n="0222a07"/>自汉明夜梦。泪乎陈朝。凡诸著述。当代盛行者溢目。 <lb ed="X" n="0742b23"/><lb ed="R099" n="0222a08"/>预厕禅门。衣钵传授者盈耳。岂有不闻止观二字。况 <lb ed="X" n="0742b24"/><lb ed="R099" n="0222a09"/>此二名遍于释典。但未若今文定慧双美。義观兼弘。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0742c" n="0742c"/> <lb ed="X" n="0742c01"/><lb ed="R099" n="0222a10"/>探众教文心。攒法花大旨。成十乘十境寂照之行。示 <lb ed="X" n="0742c02"/><lb ed="R099" n="0222a11"/>闻前证後之轨仪。引大小教而为冯准。故南山歎云。 <lb ed="X" n="0742c03"/><lb ed="R099" n="0222a12"/>唯衡嶽台崖双弘禅慧。岂律笵谄附而虚授邪。</p> <lb ed="X" n="0742c04"/><lb ed="R099" n="0222a13"/><p xml:id="pX55p0742c0401">智者二字。例教主也。幼名光道。亦名王道。此从初生 <lb ed="X" n="0742c05"/><lb ed="R099" n="0222a14"/>瑞相立名。法名智顗。顗。静也。即师为立号。从德立称。 <lb ed="X" n="0742c06"/><lb ed="R099" n="0222a15"/>後为晋王受菩萨戒。师云。大王纡尊圣禁。可号总持 <lb ed="X" n="0742c07"/><lb ed="R099" n="0222a16"/>王。曰。大师传<persName>佛</persName>法灯。名为智者。故国内王民同称斯 <lb ed="X" n="0742c08"/><lb ed="R099" n="0222a17"/>号。</p> <lb ed="X" n="0742c09"/><lb ed="R099" n="0222a18"/><p xml:id="pX55p0742c0901">大隋<anchor xml:id="nkr_note_add_0742c0901" n="0742c0901"/><anchor xml:id="beg0742c0901" n="0742c0901"/>已<anchor xml:id="end0742c0901"/>去。例说教时。诸经既多。乃通云一时。今唯一 <lb ed="X" n="0742c10"/><lb ed="R099" n="0222b01"/>部。故别指大隋。隋受周禅。本弘农华阴人。姓杨氏。初 <lb ed="X" n="0742c11"/><lb ed="R099" n="0222b02"/>从周太祖起義关西。位至太司空。卦隋国公。後即帝 <lb ed="X" n="0742c12"/><lb ed="R099" n="0222b03"/>位。因称隋国。开皇者。年号也。皇。大也极也。</p> <lb ed="X" n="0742c13"/><lb ed="R099" n="0222b04"/><p xml:id="pX55p0742c1301">荆州等者。例说处也。至开皇十一年。旋荆置寺。初名 <lb ed="X" n="0742c14"/><lb ed="R099" n="0222b05"/>一音。改为玉泉。其处有泉。色白如玉故也。至十四年。 <lb ed="X" n="0742c15"/><lb ed="R099" n="0222b06"/>于彼说止观福慧二事。以答地恩。</p> <lb ed="X" n="0742c16"/><lb ed="R099" n="0222b07"/><p xml:id="pX55p0742c1601">慈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742006" n="0742006"/>注者。若以生法二缘说则有穷。以无缘慈恣乐说 <lb ed="X" n="0742c17"/><lb ed="R099" n="0222b08"/>辨。故曰不穷。即观行之无缘慈也。故大论评四法师 <lb ed="X" n="0742c18"/><lb ed="R099" n="0222b09"/>偈云。多闻廣智巧言语。美说诸法转人心。行法如雲。 <lb ed="X" n="0742c19"/><lb ed="R099" n="0222b10"/>慈行如雨。大师具三。即上上法师也。</p> <lb ed="X" n="0742c20"/><lb ed="R099" n="0222b11"/><p xml:id="pX55p0742c2001">虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0742007" n="0742007"/>乐不穷者。辨有四种。谓義･法･辞･乐说。虽有前三。必 <lb ed="X" n="0742c21"/><lb ed="R099" n="0222b12"/>须乐说。虽是不尽之辞。亦助语也。虽纵乐说。夏终告 <lb ed="X" n="0742c22"/><lb ed="R099" n="0222b13"/>息。</p><p xml:id="pX55p0742c2202" cb:place="inline">纔至等者。纔者。仅得也。仅讫见境。馀文息唱。即十 <lb ed="X" n="0742c23"/><lb ed="R099" n="0222b14"/>大章至第七章开为十境。至第七见境。馀不复宣。馀 <lb ed="X" n="0742c24"/><lb ed="R099" n="0222b15"/>三大章。准五略中後三可识。後之三境比前可知。增 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0743a" n="0743a"/> <lb ed="X" n="0743a01"/><lb ed="R099" n="0222b16"/>上慢境。如禅境中云。无所知人得欲界未到定。谓为 <lb ed="X" n="0743a02"/><lb ed="R099" n="0222b17"/>无生忍。四禅比丘谓得四果等。二乘境。如藏通二乘。 <lb ed="X" n="0743a03"/><lb ed="R099" n="0222b18"/>菩萨境。如藏通别三菩萨。具出体相摄法。偏圆章中 <lb ed="X" n="0743a04"/><lb ed="R099" n="0223a01"/>及诸境中可思议内。弗者。不也。</p> <lb ed="X" n="0743a05"/><lb ed="R099" n="0223a02"/><p xml:id="pX55p0743a0501">然挹流寻源下。列别序也。前云通者。義通而文别。别 <lb ed="X" n="0743a06"/><lb ed="R099" n="0223a03"/>语止观明静等故。今言别者。意别而存通。通序二十 <lb ed="X" n="0743a07"/><lb ed="R099" n="0223a04"/>三师故也。虽通别不同。只是师资人法。通中止观。只 <lb ed="X" n="0743a08"/><lb ed="R099" n="0223a05"/>是所闻所说之法。次擧能闻能说之人及以时处。故 <lb ed="X" n="0743a09"/><lb ed="R099" n="0223a06"/>今擧前所闻之法如香如流。令知大觉如根如源。亦 <lb ed="X" n="0743a10"/><lb ed="R099" n="0223a07"/>可别者。对于渐等及所承异。于中先明祖承付法之 <lb ed="X" n="0743a11"/><lb ed="R099" n="0223a08"/>由。若不先指<persName>如来</persName>大圣。无由列于二十三师。若不列 <lb ed="X" n="0743a12"/><lb ed="R099" n="0223a09"/>于二十三师。无由指于第十三祖。若不出于第十三 <lb ed="X" n="0743a13"/><lb ed="R099" n="0223a10"/>祖。无由显于衡嶽台崖。故擧譬云挹流等也。今之止 <lb ed="X" n="0743a14"/><lb ed="R099" n="0223a11"/>观居于像季。如香如流。金口梵声。圆音所演。如根如 <lb ed="X" n="0743a15"/><lb ed="R099" n="0223a12"/>源。挹者。斟酌也。酌其流须寻其滥觞。知其香必讨其 <lb ed="X" n="0743a16"/><lb ed="R099" n="0223a13"/>根本。若迷于根本则增上滥乎真证。若失于香流则 <lb ed="X" n="0743a17"/><lb ed="R099" n="0223a14"/>邪说混乎大乘。一家师受。良可信矣。</p> <lb ed="X" n="0743a18"/><lb ed="R099" n="0223a15"/><p xml:id="pX55p0743a1801">论曰至次良者。欲明付法。泛引教证。有师无师。言无 <lb ed="X" n="0743a19"/><lb ed="R099" n="0223a16"/>师者。指所证法。大论第二云。我行无师保。言有师者。 <lb ed="X" n="0743a20"/><lb ed="R099" n="0223a17"/>指所传授莂者。谓分派也。字书多分单作别耳。瑞应 <lb ed="X" n="0743a21"/><lb ed="R099" n="0223a18"/>云。至于昔者定光<persName>佛</persName>兴时。我为菩萨。名曰儒童等。既 <lb ed="X" n="0743a22"/><lb ed="R099" n="0223b01"/>引经论以证有无。次引俗典双成二義生知。如无师 <lb ed="X" n="0743a23"/><lb ed="R099" n="0223b02"/>学成。如记莂故。论语曰。生而知之者上。学而知之者 <lb ed="X" n="0743a24"/><lb ed="R099" n="0223b03"/>次。良。善也。亦长也。俗教不论隔世因果。引相似言于 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0743b" n="0743b"/> <lb ed="X" n="0743b01"/><lb ed="R099" n="0223b04"/>理何失。读者须至良字为句。然有无从事。约理何别。 <lb ed="X" n="0743b02"/><lb ed="R099" n="0223b05"/>但在因须辨师承。至果称为独悟。故至极果可曰无 <lb ed="X" n="0743b03"/><lb ed="R099" n="0223b06"/>师。是故须辨师资人法。</p> <lb ed="X" n="0743b04"/><lb ed="R099" n="0223b07"/><p xml:id="pX55p0743b0401">法门浩妙至蓝而靑者。擧喩问也。问上二途人分事 <lb ed="X" n="0743b05"/><lb ed="R099" n="0223b08"/>理法亦然耶。浩。水大貌。法既大妙。事亦然耶。天真问 <lb ed="X" n="0743b06"/><lb ed="R099" n="0223b09"/>无师法。从蓝问师资法。理非造作故曰天真。证智圆 <lb ed="X" n="0743b07"/><lb ed="R099" n="0223b10"/>明故称独朗。由师染习故曰从蓝。学毕功遂名为而 <lb ed="X" n="0743b08"/><lb ed="R099" n="0223b11"/>靑。书云。靑出于蓝而靑于蓝。染使然也。今引染義。非 <lb ed="X" n="0743b09"/><lb ed="R099" n="0223b12"/>引勝边。</p> <lb ed="X" n="0743b10"/><lb ed="R099" n="0223b13"/><p xml:id="pX55p0743b1001">行人若闻至宗元者。总答也。宗。尊也。元。长也。若寻所 <lb ed="X" n="0743b11"/><lb ed="R099" n="0223b14"/>传法则晓。能传人乃信。今师祖乎龙树。</p> <lb ed="X" n="0743b12"/><lb ed="R099" n="0223b15"/><p xml:id="pX55p0743b1201">大觉至降魔者。别答也。先双酬两问。大觉若天真。行 <lb ed="X" n="0743b13"/><lb ed="R099" n="0223b16"/>满犹记莂。人法咸尔。师资義成。觉者。大明也。十号具 <lb ed="X" n="0743b14"/><lb ed="R099" n="0223b17"/>足。种智圆明。三惑顿尽。大夜斯晓。又觉满等。四教不 <lb ed="X" n="0743b15"/><lb ed="R099" n="0223b18"/>同。觉義亦异。今寄渐始。略而言之。行满亦尔。故大小 <lb ed="X" n="0743b16"/><lb ed="R099" n="0224a01"/>乘明行各别。</p> <lb ed="X" n="0743b17"/><lb ed="R099" n="0224a02"/><p xml:id="pX55p0743b1701">涉六年以伏见至降魔者。调彼外道故云伏见。挫其 <lb ed="X" n="0743b18"/><lb ed="R099" n="0224a03"/>欲主故曰降魔。故六年苦行。树王现威。廣如诸经及 <lb ed="X" n="0743b19"/><lb ed="R099" n="0224a04"/>瑞应等。降魔之时而语魔言。我三祇修行乃得菩提。 <lb ed="X" n="0743b20"/><lb ed="R099" n="0224a05"/>汝设一无遮获兹天报。优劣天隔。何不自惭。天曰。以 <lb ed="X" n="0743b21"/><lb ed="R099" n="0224a06"/>何为证。<persName>佛</persName>以手指地云。是知我当时地神。告空神。传 <lb ed="X" n="0743b22"/><lb ed="R099" n="0224a07"/>乃至梵世。故云擧一指等。</p> <lb ed="X" n="0743b23"/><lb ed="R099" n="0224a08"/><p xml:id="pX55p0743b2301">始鹿苑等者。既成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0743b2301" n="0743b2301"/><anchor xml:id="beg0743b2301" n="0743b2301"/>已<anchor xml:id="end0743b2301"/>。说必托处。略擧此三以显法 <lb ed="X" n="0743b24"/><lb ed="R099" n="0224a09"/>实。鹿苑者。昔波罗奈王于此处獦。见二鹿群。故云鹿 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0743c" n="0743c"/> <lb ed="X" n="0743c01"/><lb ed="R099" n="0224a10"/>苑。鹫头者。亦云<name role="" type="person">灵鹫山</name>。形似鹫故从山。多鹫所居故 <lb ed="X" n="0743c02"/><lb ed="R099" n="0224a11"/>从鸟。众圣所止故云灵。鹤林者。在<name role="" type="person">拘尸城</name>。阿夷罗<g ref="#CB02494">跋</g> <lb ed="X" n="0743c03"/><lb ed="R099" n="0224a12"/>提河边。<persName>佛</persName>涅槃时。其林变白。犹如白鹤。故云也。众树 <lb ed="X" n="0743c04"/><lb ed="R099" n="0224a13"/>名林既有四双八隻。故名为林。于前二義中。自然非 <lb ed="X" n="0743c05"/><lb ed="R099" n="0224a14"/>今正意付法。今之所宗。即灭後付法之事也。于中二 <lb ed="X" n="0743c06"/><lb ed="R099" n="0224a15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0743001" n="0743001"/>義明金口所授。次辨今师相承。金口则人法兼明。今 <lb ed="X" n="0743c07"/><lb ed="R099" n="0224a16"/>师乃总别重出。金口具在付法藏中。过七十纸。欲寻 <lb ed="X" n="0743c08"/><lb ed="R099" n="0224a17"/>往看。传中亦有无事直书名者。</p> <lb ed="X" n="0743c09"/><lb ed="R099" n="0224a18"/><p xml:id="pX55p0743c0901">迦葉八分舍利者。分舍利事。廣在阿含･婆娑文中。言 <lb ed="X" n="0743c10"/><lb ed="R099" n="0224b01"/>八分者。长阿含云。迦葉从㮿钵罗窟出赴荼毘所。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0743c11"/><lb ed="R099" n="0224b02"/>从金棺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0743002" n="0743002"/>为现双足。迦葉礼足讫荼毘。舍利。付法传中 <lb ed="X" n="0743c12"/><lb ed="R099" n="0224b03"/>先分三分。谓人天海。人中一分自分为八。拘尸即其 <lb ed="X" n="0743c13"/><lb ed="R099" n="0224b04"/>一也。经中具列。乃至诸国皆欲兴兵。因香姓婆罗门 <lb ed="X" n="0743c14"/><lb ed="R099" n="0224b05"/>为性均平。廣说劝喩。因为分之。各还本国。起塔供养。</p> <lb ed="X" n="0743c15"/><lb ed="R099" n="0224b06"/><p xml:id="pX55p0743c1501">集三藏者。迦葉分舍利讫。使阿难出修多罗。使优<anchor xml:id="nkr_note_add_0743c1501" n="0743c1501"/><anchor xml:id="beg0743c1501" n="0743c1501"/>波<anchor xml:id="end0743c1501"/> <lb ed="X" n="0743c16"/><lb ed="R099" n="0224b07"/>離出毘奈耶。自出毘昙。</p> <lb ed="X" n="0743c17"/><lb ed="R099" n="0224b08"/><p xml:id="pX55p0743c1701">次法付阿难。因闻比丘错诵<persName>佛</persName>偈。改之不从。乃诣阇 <lb ed="X" n="0743c18"/><lb ed="R099" n="0224b09"/>王别。门人云王睡。即度恒河往離车界。王觉闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0743c1801" n="0743c1801"/><anchor xml:id="beg0743c1801" n="0743c1801"/>已<anchor xml:id="end0743c1801"/>。遂 <lb ed="X" n="0743c19"/><lb ed="R099" n="0224b10"/>至河半。方及。请于我国而般涅槃。即入风奋迅三昧。 <lb ed="X" n="0743c20"/><lb ed="R099" n="0224b11"/>分身为四。二国上天下地。</p><p xml:id="pX55p0743c2011" cb:place="inline">法付<name role="" type="person">商那和修</name>者。欲付法 <lb ed="X" n="0743c21"/><lb ed="R099" n="0224b12"/>往毱多所。因坐其床。其弟子不识。乃擧手空中而雨 <lb ed="X" n="0743c22"/><lb ed="R099" n="0224b13"/>甘露及五百法门。多皆不识。弟子闻法悉得罗汉法。</p> <lb ed="X" n="0743c23"/><lb ed="R099" n="0224b14"/><p xml:id="pX55p0743c2301">付毱多者。在俗时<anchor xml:id="nkr_note_add_0743c2301" n="0743c2301"/><anchor xml:id="beg0743c2301" n="0743c2301"/>已<anchor xml:id="end0743c2301"/>得初果。见婬女犯罪被屠。因得 <lb ed="X" n="0743c24"/><lb ed="R099" n="0224b15"/>三果。初受戒时即得罗汉。次二尊者。传中亦无。自馀 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0744a" n="0744a"/> <lb ed="X" n="0744a01"/><lb ed="R099" n="0224b16"/>行状。多因论義。王伏从受三皈。有婆罗门善算。轻忽 <lb ed="X" n="0744a02"/><lb ed="R099" n="0224b17"/>于多。多乃蜜以算加之。令其知生天堕狱等法。</p><p xml:id="pX55p0744a0219" cb:place="inline">付脇 <lb ed="X" n="0744a03"/><lb ed="R099" n="0224b18"/>比丘。在胎六十年。生而发白。誓不屍卧。故名脇也。每 <lb ed="X" n="0744a04"/><lb ed="R099" n="0225a01"/>在暗中手光取物。</p><p xml:id="pX55p0744a0408" cb:place="inline">法付富那奢。奢共<name role="" type="person">马鸣</name>论義。鸣执 <lb ed="X" n="0744a05"/><lb ed="R099" n="0225a02"/>有我。奢云世谛有真谛无。鸣欲刎首谢。奢令剃发为 <lb ed="X" n="0744a06"/><lb ed="R099" n="0225a03"/>弟子。法付<name role="" type="person">马鸣</name>。鸣造伎。伎演法音。令五百王子厌世 <lb ed="X" n="0744a07"/><lb ed="R099" n="0225a04"/>出家。王恐民尽。禁伎不行。</p><p xml:id="pX55p0744a0711" cb:place="inline">法付毘罗。罗所造论。论所 <lb ed="X" n="0744a08"/><lb ed="R099" n="0225a05"/>至处邪见消灭。</p><p xml:id="pX55p0744a0807" cb:place="inline">法付龙树。树轻<persName>佛</persName>经。乃自制法。表我 <lb ed="X" n="0744a09"/><lb ed="R099" n="0225a06"/>无师。龙接入宫。一夏只诵七<persName>佛</persName>经目。因知<persName>佛</persName>法。妙修 <lb ed="X" n="0744a10"/><lb ed="R099" n="0225a07"/>得法。身初在树下生。生身时龙浴其身。</p><p xml:id="pX55p0744a1016" cb:place="inline">法付提婆。婆 <lb ed="X" n="0744a11"/><lb ed="R099" n="0225a08"/>因入大自在天庙。天像金作。琉璃为眼。见婆乃怒目 <lb ed="X" n="0744a12"/><lb ed="R099" n="0225a09"/>动精。婆曰。何不以精灵训物而动目。便登梯凿神眼。 <lb ed="X" n="0744a13"/><lb ed="R099" n="0225a10"/>神知我心亦无屈辱。夜营厚祭明日供神。神现肉身 <lb ed="X" n="0744a14"/><lb ed="R099" n="0225a11"/>而无左眼。神曰。供施甚豐。何不慧眼。婆乃自剜<anchor xml:id="nkr_note_add_0744a1401" n="0744a1401"/><anchor xml:id="beg0744a1401" n="0744a1401"/>己<anchor xml:id="end0744a1401"/>眼 <lb ed="X" n="0744a15"/><lb ed="R099" n="0225a12"/>施之。随出至万。神曰。欲求何愿。婆曰。我辞不假他。但 <lb ed="X" n="0744a16"/><lb ed="R099" n="0225a13"/>人未信受。神曰。如愿。由是廣破一切异论。</p><p xml:id="pX55p0744a1617" cb:place="inline">法付罗睺 <lb ed="X" n="0744a17"/><lb ed="R099" n="0225a14"/>罗。有一外道造鬼名书。隐密难解。罗睺闻之皆解。外 <lb ed="X" n="0744a18"/><lb ed="R099" n="0225a15"/>道歎伏。</p><p xml:id="pX55p0744a1804" cb:place="inline">法付僧佉难提。提为罗汉说一偈云。转轮种 <lb ed="X" n="0744a19"/><lb ed="R099" n="0225a16"/>中生。而能入涅槃。非<persName>佛</persName>非罗汉。亦非辟支<persName>佛</persName>。罗汉不 <lb ed="X" n="0744a20"/><lb ed="R099" n="0225a17"/>识。便入三昧以问弥勒。弥勒语曰。此是瓷器。破<anchor xml:id="nkr_note_add_0744a2001" n="0744a2001"/><anchor xml:id="beg0744a2001" n="0744a2001"/>已<anchor xml:id="end0744a2001"/>非 <lb ed="X" n="0744a21"/><lb ed="R099" n="0225a18"/>是。如上诸圣出定说之。提<anchor xml:id="nkr_note_add_0744a2101" n="0744a2101"/><anchor xml:id="beg0744a2101" n="0744a2101"/>已<anchor xml:id="end0744a2101"/>知之。</p><p xml:id="pX55p0744a2115" cb:place="inline">法付僧佉耶奢。奢 <lb ed="X" n="0744a22"/><lb ed="R099" n="0225b01"/>遊海畔乞食。而说偈云。行为第一苦。饥为第一病。若 <lb ed="X" n="0744a23"/><lb ed="R099" n="0225b02"/>能见法实。则得涅槃道。城主引进。见二鬼缚著床脚。 <lb ed="X" n="0744a24"/><lb ed="R099" n="0225b03"/>城<anchor xml:id="nkr_note_orig_0744001" n="0744001"/>主勿与食。城主去後。奢乃与食。便吐脓血。由昔悭 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0744b" n="0744b"/> <lb ed="X" n="0744b01"/><lb ed="R099" n="0225b04"/>贪。城主誓云。见汝受苦。</p><p xml:id="pX55p0744b0110" cb:place="inline">法付鸠摩罗驮。驮为童子。时 <lb ed="X" n="0744b02"/><lb ed="R099" n="0225b05"/>能断事。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0744002" n="0744002"/>揽万骑。人名衣服马色皆记。</p><p xml:id="pX55p0744b0216" cb:place="inline">法付阇夜多。 <lb ed="X" n="0744b03"/><lb ed="R099" n="0225b06"/>多为送食与嫂犯重。比丘作火坑忏。罪灭得第四果。 <lb ed="X" n="0744b04"/><lb ed="R099" n="0225b07"/>独为淸净律师。</p><p xml:id="pX55p0744b0407" cb:place="inline">法付婆修盘驮。驮付摩奴罗。罗与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0744003" n="0744003"/>三 <lb ed="X" n="0744b05"/><lb ed="R099" n="0225b08"/>藏分地而化恒河<anchor xml:id="nkr_note_add_0744b0501" n="0744b0501"/><anchor xml:id="beg0744b0501" n="0744b0501"/>已<anchor xml:id="end0744b0501"/>南二天竺人。人多邪见。付于奴 <lb ed="X" n="0744b06"/><lb ed="R099" n="0225b09"/>罗。河北三天人正信易化。付与三藏。狮子者。値于恶 <lb ed="X" n="0744b07"/><lb ed="R099" n="0225b10"/>王。破塔壞寺。杀害众僧。被王剑斩。血变为乳。</p> <lb ed="X" n="0744b08"/><lb ed="R099" n="0225b11"/><p xml:id="pX55p0744b0801">诸师皆金口所记者。诸人幷是黄金色身口业所记。 <lb ed="X" n="0744b09"/><lb ed="R099" n="0225b12"/>此诸尊者既幷云圣。多是第四依人。亦可通第二第 <lb ed="X" n="0744b10"/><lb ed="R099" n="0225b13"/>三依也。</p> <lb ed="X" n="0744b11"/><lb ed="R099" n="0225b14"/><p xml:id="pX55p0744b1101">昔王不立等者。传引此二明付法益。厩者。说文云。马 <lb ed="X" n="0744b12"/><lb ed="R099" n="0225b15"/>舍象舍。二義俱通。传列付法人竟。云亲近贤善。能闻 <lb ed="X" n="0744b13"/><lb ed="R099" n="0225b16"/>正法。远益来世。如象繫寺测。闻比丘法言。便不肯煞 <lb ed="X" n="0744b14"/><lb ed="R099" n="0225b17"/>私近屠坊依前杀害畜牲尙尔。况复人乎。货髑髅者。 <lb ed="X" n="0744b15"/><lb ed="R099" n="0225b18"/>有婆罗门多将来货。有居士简之。彼问其故。居士答 <lb ed="X" n="0744b16"/><lb ed="R099" n="0226a01"/>云。孔达者。往曾听法。供养生天。闻法之骨尙然。况复 <lb ed="X" n="0744b17"/><lb ed="R099" n="0226a02"/>亲听者耶。为是義故。应须付法。</p> <lb ed="X" n="0744b18"/><lb ed="R099" n="0226a03"/><p xml:id="pX55p0744b1801">从此之止观下。今师相传。于中先总次别。言说<anchor xml:id="nkr_note_add_0744b1801" n="0744b1801"/><anchor xml:id="beg0744b1801" n="0744b1801"/>己<anchor xml:id="end0744b1801"/>心 <lb ed="X" n="0744b19"/><lb ed="R099" n="0226a04"/>中等者。即章安密意。述<anchor xml:id="nkr_note_add_0744b1901" n="0744b1901"/><anchor xml:id="beg0744b1901" n="0744b1901"/>己<anchor xml:id="end0744b1901"/>所传。若传而不行。有言无 <lb ed="X" n="0744b20"/><lb ed="R099" n="0226a05"/>行。故云所行。故知一部幷是所传所行之法。故大师 <lb ed="X" n="0744b21"/><lb ed="R099" n="0226a06"/>遗书中云。止观不须传授。私记时为人说面授。恐意 <lb ed="X" n="0744b22"/><lb ed="R099" n="0226a07"/>不周。私记文旨全备。即指章安记此十卷故。大师在 <lb ed="X" n="0744b23"/><lb ed="R099" n="0226a08"/>世随機之化。非可传故。</p> <lb ed="X" n="0744b24"/><lb ed="R099" n="0226a09"/><p xml:id="pX55p0744b2401">次智者下。别明人法。金口祖承。从前向後。今师祖承。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0744c" n="0744c"/> <lb ed="X" n="0744c01"/><lb ed="R099" n="0226a10"/>从後向前者。为取闻师承龙树便故。初序智者。先明 <lb ed="X" n="0744c02"/><lb ed="R099" n="0226a11"/>师德。生时室明。暖于邻里。目有重瞳。人皆知之。玉篇 <lb ed="X" n="0744c03"/><lb ed="R099" n="0226a12"/>云。瞳者。目珠子也。即黑精中小珠子也。习律藏<anchor xml:id="nkr_note_add_0744c0301" n="0744c0301"/><anchor xml:id="beg0744c0301" n="0744c0301"/>已<anchor xml:id="end0744c0301"/>。诣 <lb ed="X" n="0744c04"/><lb ed="R099" n="0226a13"/>大贤山。持法花经。夙缘所熏。常好禅悦。因往大苏。诣 <lb ed="X" n="0744c05"/><lb ed="R099" n="0226a14"/>思大师。大师见<anchor xml:id="nkr_note_add_0744c0501" n="0744c0501"/><anchor xml:id="beg0744c0501" n="0744c0501"/>已<anchor xml:id="end0744c0501"/>。笑曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0744004" n="0744004"/>昔灵山听法花经。今复来矣。 <lb ed="X" n="0744c06"/><lb ed="R099" n="0226a15"/>因示普贤道场。至第二七日。豁然入定。洞了法花。师 <lb ed="X" n="0744c07"/><lb ed="R099" n="0226a16"/>曰。此初旋陀罗尼。具如别传。</p> <lb ed="X" n="0744c08"/><lb ed="R099" n="0226a17"/><p xml:id="pX55p0744c0801">代受法师等者。即指南嶽为受法师。南嶽造金字大 <lb ed="X" n="0744c09"/><lb ed="R099" n="0226a18"/>品竟。命令代讲。唯三三昧･三观智更有咨审。馀幷自 <lb ed="X" n="0744c10"/><lb ed="R099" n="0226b01"/>裁。师曰。可谓法付臣。法王无事也。</p> <lb ed="X" n="0744c11"/><lb ed="R099" n="0226b02"/><p xml:id="pX55p0744c1101">陈隋二国等者。此因姓号国。此是武帝。霸先受梁禅。 <lb ed="X" n="0744c12"/><lb ed="R099" n="0226b03"/>次至少主叔保。入隋後。奉南嶽严诲。令往陈国。于是 <lb ed="X" n="0744c13"/><lb ed="R099" n="0226b04"/>乃与法喜等二十七人初入陈都。</p> <lb ed="X" n="0744c14"/><lb ed="R099" n="0226b05"/><p xml:id="pX55p0744c1401">安禅而化等者。此出临终行位也。于石城寺大石像 <lb ed="X" n="0744c15"/><lb ed="R099" n="0226b06"/>前如入禅定。时有智朗请云。伏愿慈悲。赐释馀疑。不 <lb ed="X" n="0744c16"/><lb ed="R099" n="0226b07"/>审何位。没此何生。报曰。汝懒𦔉善根。问乳何益。虽然。 <lb ed="X" n="0744c17"/><lb ed="R099" n="0226b08"/>亦为汝等破除疑惑。吾不领众。必净六根。但五品位 <lb ed="X" n="0744c18"/><lb ed="R099" n="0226b09"/>耳。生何处者。吾诸师友幷从观音而来迎我。幷如别 <lb ed="X" n="0744c19"/><lb ed="R099" n="0226b10"/>传。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0744c1901" n="0744c1901"/><anchor xml:id="beg0744c1901" n="0744c1901"/>已<anchor xml:id="end0744c1901"/>跏趺。唱三宝名。如入禅定。即其年十一月二 <lb ed="X" n="0744c20"/><lb ed="R099" n="0226b11"/>十四日未时端坐入灭。然大师生存。常愿生兜<anchor xml:id="nkr_note_add_0744c2001" n="0744c2001"/><anchor xml:id="beg0744c2001" n="0744c2001"/>率<anchor xml:id="end0744c2001"/>。临 <lb ed="X" n="0744c21"/><lb ed="R099" n="0226b12"/>终乃云观音来迎。当知轨物随宜。皆可往生。</p> <lb ed="X" n="0744c22"/><lb ed="R099" n="0226b13"/><p xml:id="pX55p0744c2201">故经云下。引证五品位也。明其位虽下。功过无学。次 <lb ed="X" n="0744c23"/><lb ed="R099" n="0226b14"/>引法师品者。证五品化也。颁宣<persName>佛</persName>旨故名为使。述<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0744c24"/><lb ed="R099" n="0226b15"/>因果名<persName>如来</persName>事。次引大经。亦证位也。初依位兼六根。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0745a" n="0745a"/> <lb ed="X" n="0745a01"/><lb ed="R099" n="0226b16"/>五品未破无明名具烦恼。大师即观行知秘藏也。</p> <lb ed="X" n="0745a02"/><lb ed="R099" n="0226b17"/><p xml:id="pX55p0745a0201">次智者下。明智者所承即南嶽是。南嶽去。彰南嶽位 <lb ed="X" n="0745a03"/><lb ed="R099" n="0226b18"/>行。俗姓李。项城人也。儿童时因见朋类诵法花经。情 <lb ed="X" n="0745a04"/><lb ed="R099" n="0227a01"/>深乐重。因从他借。于空冢中独自看之。无人教授日 <lb ed="X" n="0745a05"/><lb ed="R099" n="0227a02"/>夜悲泣。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0745001" n="0745001"/>梦普贤摩顶而去。所摩之处状如肉髻。昔未 <lb ed="X" n="0745a06"/><lb ed="R099" n="0227a03"/>识文自能解了。十年之中诵声不辍。传中不云七载 <lb ed="X" n="0745a07"/><lb ed="R099" n="0227a04"/>方等。恐集传者所闻不同。夏竟受岁。将欲上堂。乃感 <lb ed="X" n="0745a08"/><lb ed="R099" n="0227a05"/>歎曰。昔<persName>佛</persName>在世。九旬究满。得道者众。我今空过。法岁 <lb ed="X" n="0745a09"/><lb ed="R099" n="0227a06"/>虚受。内愧深重。放身倚壁。未至壁间。朗然自悟法花 <lb ed="X" n="0745a10"/><lb ed="R099" n="0227a07"/>三昧。大乘法门通明偝捨幷皆成就。</p> <lb ed="X" n="0745a11"/><lb ed="R099" n="0227a08"/><p xml:id="pX55p0745a1101">次南嶽事慧闻等者。明南嶽所承及闻师行德。未见 <lb ed="X" n="0745a12"/><lb ed="R099" n="0227a09"/>本传。国称齐。姓高氏。勃海人高奚之後。讳祥。次欢幷 <lb ed="X" n="0745a13"/><lb ed="R099" n="0227a10"/>都湘州。无竞化者故云独步。河北淮南无与等故。所 <lb ed="X" n="0745a14"/><lb ed="R099" n="0227a11"/>证既深。世无测者。准国淸廣百录後人所记云。有九 <lb ed="X" n="0745a15"/><lb ed="R099" n="0227a12"/>师。一明。二最。三嵩。四就。五监。六慧。七闻。八思。九顗。而 <lb ed="X" n="0745a16"/><lb ed="R099" n="0227a13"/>不云慧闻秉承龙树。仍恐集录者不晓根源。今是大 <lb ed="X" n="0745a17"/><lb ed="R099" n="0227a14"/>师之言。深可信矣。当知尔前虽曰相承。至闻师来。所 <lb ed="X" n="0745a18"/><lb ed="R099" n="0227a15"/>承异本。故今歎云。非世所知。履地等者。法为世人行 <lb ed="X" n="0745a19"/><lb ed="R099" n="0227a16"/>之。如不知地之厚。法虽世人仰之。如不测天之高。智 <lb ed="X" n="0745a20"/><lb ed="R099" n="0227a17"/>者观心论去。证所承。别言高祖者。若以智者所指。应 <lb ed="X" n="0745a21"/><lb ed="R099" n="0227a18"/>以南嶽如父。慧闻如祖。龙树如曾祖。若从章安为言。 <lb ed="X" n="0745a22"/><lb ed="R099" n="0227b01"/>即可龙树为高祖也。若直以尊尙为高。则可通用。如 <lb ed="X" n="0745a23"/><lb ed="R099" n="0227b02"/>汉齐隋等幷指始祖而为高也。今亦以龙树而为始 <lb ed="X" n="0745a24"/><lb ed="R099" n="0227b03"/>祖。非明最等。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0745b" n="0745b"/> <lb ed="X" n="0745b01"/><lb ed="R099" n="0227b04"/><p xml:id="pX55p0745b0101">疑者云下。假设问端。後去例尔。既云祖乎龙树。法门 <lb ed="X" n="0745b02"/><lb ed="R099" n="0227b05"/>不应不同。遣荡建立既殊。师资之義安在。</p> <lb ed="X" n="0745b03"/><lb ed="R099" n="0227b06"/><p xml:id="pX55p0745b0301">然天竺下。答。初傍引注论人答言。凡七十馀家者。论 <lb ed="X" n="0745b04"/><lb ed="R099" n="0227b07"/>本是偈。言注论者。即长行是。中论者。于大无畏论中 <lb ed="X" n="0745b05"/><lb ed="R099" n="0227b08"/>略出大纲。有五百偈。关中影法师云。有数十家注中 <lb ed="X" n="0745b06"/><lb ed="R099" n="0227b09"/>论。最为下者。河西云有七十馀家。元康云此间但有 <lb ed="X" n="0745b07"/><lb ed="R099" n="0227b10"/>四本。一中论。是靑目注。後秦罗什译。二无著注。名顺 <lb ed="X" n="0745b08"/><lb ed="R099" n="0227b11"/>中论。後魏<name role="" type="person">菩提流支</name>译。但得两卷。三罗睺法师注。亦 <lb ed="X" n="0745b09"/><lb ed="R099" n="0227b12"/>名中论。梁真谛译。四分别明菩萨注。名般若灯论。唐 <lb ed="X" n="0745b10"/><lb ed="R099" n="0227b13"/>波颇三藏译。今依河西。故云七十。影公既云最下。遣 <lb ed="X" n="0745b11"/><lb ed="R099" n="0227b14"/>荡未可全依。</p> <lb ed="X" n="0745b12"/><lb ed="R099" n="0227b15"/><p xml:id="pX55p0745b1201">又中论下。次引论文答。论文本偈有荡有立。何故专 <lb ed="X" n="0745b13"/><lb ed="R099" n="0227b16"/>以中论遣荡。却云止观唯立。故论初句云因缘所生。 <lb ed="X" n="0745b14"/><lb ed="R099" n="0227b17"/>此即立也。第二句空。此即荡也。第三四句又建立也。 <lb ed="X" n="0745b15"/><lb ed="R099" n="0227b18"/>四句论文三立一荡。止观前後盛引斯文。二处符同。 <lb ed="X" n="0745b16"/><lb ed="R099" n="0228a01"/>师资礭立。即者。廣雅云合也。合即不二。</p> <lb ed="X" n="0745b17"/><lb ed="R099" n="0228a02"/><p xml:id="pX55p0745b1701">从天台去。别释所传。于中先略次廣。天台者。其地分 <lb ed="X" n="0745b18"/><lb ed="R099" n="0228a03"/>野应天三台。故以名焉。西方风俗称名为尊。如子之 <lb ed="X" n="0745b19"/><lb ed="R099" n="0228a04"/>名兼父母称。<persName>佛</persName>当生彼。预设斯仪。使慕德者称之不 <lb ed="X" n="0745b20"/><lb ed="R099" n="0228a05"/>朽。此方乃以避名为尊。故以所居而召其人。</p> <lb ed="X" n="0745b21"/><lb ed="R099" n="0228a06"/><p xml:id="pX55p0745b2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0745002" n="0745002"/>次渐则去。释行相也。如梯磴者。说文。梯者。木阶也。极 <lb ed="X" n="0745b22"/><lb ed="R099" n="0228a07"/>高用梯。次高用磴。大经云。为欲化度诸世间故。种种 <lb ed="X" n="0745b23"/><lb ed="R099" n="0228a08"/>示现。如彼梯磴。磴字亦可从足。即陞蹑也。从木者非。 <lb ed="X" n="0745b24"/><lb ed="R099" n="0228a09"/>此中文意正应用磴。始自人天。终至实相故也。金刚 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0745c" n="0745c"/> <lb ed="X" n="0745c01"/><lb ed="R099" n="0228a10"/>宝者。大经云。如金刚宝置之日中。色则不定。理行如 <lb ed="X" n="0745c02"/><lb ed="R099" n="0228a11"/>珠。教法如日。機情如物。观如现色。圆顿者。圆者全也。 <lb ed="X" n="0745c03"/><lb ed="R099" n="0228a12"/>顿谓顿极。如通者腾空者。近地之空与万刃同体。通 <lb ed="X" n="0745c04"/><lb ed="R099" n="0228a13"/>者譬人。腾譬修行。空譬顿理。为三等者。约根虽殊。同 <lb ed="X" n="0745c05"/><lb ed="R099" n="0228a14"/>缘顿理。故幷从圆分此三行。是故渐次･不定不同。以 <lb ed="X" n="0745c06"/><lb ed="R099" n="0228a15"/>此三根。幷可一生修之有分。故玄文云。渐次观者。从 <lb ed="X" n="0745c07"/><lb ed="R099" n="0228a16"/>初发心为圆极。故修阿那波那。乃至无作。故知顿人 <lb ed="X" n="0745c08"/><lb ed="R099" n="0228a17"/>行解俱顿。渐人解顿行渐。不定人者。其解亦顿。行或 <lb ed="X" n="0745c09"/><lb ed="R099" n="0228a18"/>顿渐。</p> <lb ed="X" n="0745c10"/><lb ed="R099" n="0228b01"/><p xml:id="pX55p0745c1001">次廣解中云渐初亦知实相等者。望彼顿人。故云亦 <lb ed="X" n="0745c11"/><lb ed="R099" n="0228b02"/>知。不同于别。故云知实。依顿起解。故云难解。依解起 <lb ed="X" n="0745c12"/><lb ed="R099" n="0228b03"/>行。复曰难行。行未即顿。故云易行。此中番数有五。義 <lb ed="X" n="0745c13"/><lb ed="R099" n="0228b04"/>则十三。言五番者。一归戒。二禅定。三无漏。四慈悲。五 <lb ed="X" n="0745c14"/><lb ed="R099" n="0228b05"/>实相。義十三者。于初番中善恶各三。第三有四。即两 <lb ed="X" n="0745c15"/><lb ed="R099" n="0228b06"/>二乘。幷及馀三即十三也。于十三中。实相是三人共 <lb ed="X" n="0745c16"/><lb ed="R099" n="0228b07"/>所缘理。故不得为不同之限。故下问答中云。渐次中 <lb ed="X" n="0745c17"/><lb ed="R099" n="0228b08"/>有十二不同。此预点出。使至下易见。不定至後顿者。 <lb ed="X" n="0745c18"/><lb ed="R099" n="0228b09"/>不定列名在渐次後。故云前渐。圆顿列在不定文後。 <lb ed="X" n="0745c19"/><lb ed="R099" n="0228b10"/>故云後顿。或渐或顿。故云不定。故知不定初亦知圆。 <lb ed="X" n="0745c20"/><lb ed="R099" n="0228b11"/>从更前更後去。释不定相。深浅者。约前五番互云深 <lb ed="X" n="0745c21"/><lb ed="R099" n="0228b12"/>浅。事理者。或界内为事。界外为理。真谛俗谛三悉一 <lb ed="X" n="0745c22"/><lb ed="R099" n="0228b13"/>悉更互亦尔。此中<anchor xml:id="nkr_note_add_0745c2201" n="0745c2201"/><anchor xml:id="beg0745c2201" n="0745c2201"/>但<anchor xml:id="end0745c2201"/>出四悉及止观者。诸法虽多。要 <lb ed="X" n="0745c23"/><lb ed="R099" n="0228b14"/>唯此二。如下安心破遍。亦唯约此二。</p> <lb ed="X" n="0745c24"/><lb ed="R099" n="0228b15"/><p xml:id="pX55p0745c2401">从或指去。释不定体。亦约向二以示轨模。初约四悉。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0746a" n="0746a"/> <lb ed="X" n="0746a01"/><lb ed="R099" n="0228b16"/>阴是世界。观之即是第一義。故名指世界为第一義。 <lb ed="X" n="0746a02"/><lb ed="R099" n="0228b17"/>观理但能生善灭恶。名第一義。以为二悉。次约止观 <lb ed="X" n="0746a03"/><lb ed="R099" n="0228b18"/>者。或正用观而宜息。或正用止而宜照。以照止故止 <lb ed="X" n="0746a04"/><lb ed="R099" n="0229a01"/>却成观。以息观故观反名止。虽无昏散。进道功微。皆 <lb ed="X" n="0746a05"/><lb ed="R099" n="0229a02"/>须改途。互息互照。不同常仪。故云不定。下料简不定 <lb ed="X" n="0746a06"/><lb ed="R099" n="0229a03"/>中四。指此两双。</p> <lb ed="X" n="0746a07"/><lb ed="R099" n="0229a04"/><p xml:id="pX55p0746a0701">疑者云去。料简向文。初问意者。此三既同。何故行异。</p> <lb ed="X" n="0746a08"/><lb ed="R099" n="0229a05"/><p xml:id="pX55p0746a0801">从然下。答。先总次别。别何妨同。同不妨别。</p><p xml:id="pX55p0746a0817" cb:place="inline">渐次去。别 <lb ed="X" n="0746a09"/><lb ed="R099" n="0229a06"/>答。应以馀二而对辨之。文<anchor xml:id="nkr_note_add_0746a0901" n="0746a0901"/><anchor xml:id="beg0746a0901" n="0746a0901"/>但<anchor xml:id="end0746a0901"/>对渐便结不定者。以不 <lb ed="X" n="0746a10"/><lb ed="R099" n="0229a07"/>定无位<anchor xml:id="nkr_note_orig_0746001" n="0746001"/>寄结之。两教二乘是无漏四。今文但云三者 <lb ed="X" n="0746a11"/><lb ed="R099" n="0229a08"/>何耶。然别则離为四人。总则含三。存无漏一。故擧总 <lb ed="X" n="0746a12"/><lb ed="R099" n="0229a09"/>含开。摄三入一。故名无漏总中三也。若没总从别。幷 <lb ed="X" n="0746a13"/><lb ed="R099" n="0229a10"/>善恶六。及以馀二。故成十二。言从多者。以行对理。行 <lb ed="X" n="0746a14"/><lb ed="R099" n="0229a11"/>相多故。得馀二名。以多对理。消同不同。其義可见。</p> <lb ed="X" n="0746a15"/><lb ed="R099" n="0229a12"/><p xml:id="pX55p0746a1501">次此章下。褈问者更将三同以问差别。又初乃将同 <lb ed="X" n="0746a16"/><lb ed="R099" n="0229a13"/>问异。故云相顿尔异。後乃以异问同。故云何名辨差。 <lb ed="X" n="0746a17"/><lb ed="R099" n="0229a14"/>二问似别。二答云同。而義则显也。九不同者。離善恶 <lb ed="X" n="0746a18"/><lb ed="R099" n="0229a15"/>六。合无漏故。故<anchor xml:id="nkr_note_add_0746a1801" n="0746a1801"/><anchor xml:id="beg0746a1801" n="0746a1801"/>但<anchor xml:id="end0746a1801"/>成九。幷不定四。故有十三。</p> <lb ed="X" n="0746a19"/><lb ed="R099" n="0229a16"/><p xml:id="pX55p0746a1901">次一切下。证同不同。无为如同。差如不同。二不相離。 <lb ed="X" n="0746a20"/><lb ed="R099" n="0229a17"/>理须相即。问。无漏離四。慈悲何一。答。开合随宜。不可 <lb ed="X" n="0746a21"/><lb ed="R099" n="0229a18"/>一准。玄文亦分三菩萨也。故知南嶽唯授天台圆顿 <lb ed="X" n="0746a22"/><lb ed="R099" n="0229b01"/>之理。复以二行助成于圆。故有三耳。故知始自慧闻 <lb ed="X" n="0746a23"/><lb ed="R099" n="0229b02"/>辨教。分四自行。唯圆应知。此三与八教中三。一向迥 <lb ed="X" n="0746a24"/><lb ed="R099" n="0229b03"/>别。八教中三。以花严为顿。三<anchor xml:id="nkr_note_add_0746a2401" n="0746a2401"/><anchor xml:id="beg0746a2401" n="0746a2401"/>昧<anchor xml:id="end0746a2401"/>为渐。顿中被物不定 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0746b" n="0746b"/> <lb ed="X" n="0746b01"/><lb ed="R099" n="0229b04"/>名为不定。</p> <lb ed="X" n="0746b02"/><lb ed="R099" n="0229b05"/><p xml:id="pX55p0746b0201">次圆顿去。释圆顿也。初缘至真实者。缘之与造虽属 <lb ed="X" n="0746b03"/><lb ed="R099" n="0229b06"/>能观。意且在境。</p> <lb ed="X" n="0746b04"/><lb ed="R099" n="0229b07"/><p xml:id="pX55p0746b0401">次繫缘去。方释于观。念即繫故。寂而常照。繫即念故。 <lb ed="X" n="0746b05"/><lb ed="R099" n="0229b08"/>照而常寂。能所尙一。况止观耶。一色一香等者。所缘 <lb ed="X" n="0746b06"/><lb ed="R099" n="0229b09"/>所念虽属于境。且语能观以明寂照。故一家明中唯 <lb ed="X" n="0746b07"/><lb ed="R099" n="0229b10"/>有二義。一離断常。二者<persName>佛</persName>性。于<persName>佛</persName>性中。教分权实。故 <lb ed="X" n="0746b08"/><lb ed="R099" n="0229b11"/>有别圆。今从圆義。故皆中道。此之色香。世人悉谓以 <lb ed="X" n="0746b09"/><lb ed="R099" n="0229b12"/>为无情。今问内身四大为有情耶。若有情者。净名何 <lb ed="X" n="0746b10"/><lb ed="R099" n="0229b13"/>故云如草木。万法唯心。岂隔顽碍。从<anchor xml:id="nkr_note_add_0746b1001" n="0746b1001"/><anchor xml:id="beg0746b1001" n="0746b1001"/>己<anchor xml:id="end0746b1001"/>界去。明无作 <lb ed="X" n="0746b11"/><lb ed="R099" n="0229b14"/>谛。至下四弘。更辨谛相。今但且明无作观耳。故四念 <lb ed="X" n="0746b12"/><lb ed="R099" n="0229b15"/>处云。一念心中具十界。苦名无作。苦具十界。惑名无 <lb ed="X" n="0746b13"/><lb ed="R099" n="0229b16"/>作。集苦即涅槃。名无作灭。惑即菩提。名无作道。</p> <lb ed="X" n="0746b14"/><lb ed="R099" n="0229b17"/><p xml:id="pX55p0746b1401">次法性下。以止观结。</p> <lb ed="X" n="0746b15"/><lb ed="R099" n="0229b18"/><p xml:id="pX55p0746b1501">从渐与下。欲廣证圆。先简馀二。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0746b1501" n="0746b1501"/><anchor xml:id="beg0746b1501" n="0746b1501"/>已<anchor xml:id="end0746b1501"/>廣略二重释竟。 <lb ed="X" n="0746b16"/><lb ed="R099" n="0230a01"/>今复证圆。故云更明。</p> <lb ed="X" n="0746b17"/><lb ed="R099" n="0230a02"/><p xml:id="pX55p0746b1701">如了达等者。旧经第五贤首品文初。文殊以二偈问 <lb ed="X" n="0746b18"/><lb ed="R099" n="0230a03"/>了达甚深義妙德贤首菩萨。菩萨以十五行五言偈答。 <lb ed="X" n="0746b19"/><lb ed="R099" n="0230a04"/>今文从菩萨于生死去至不能尽。略二行文。来言生 <lb ed="X" n="0746b20"/><lb ed="R099" n="0230a05"/>死者。擧极下位。不尔。云何显圆功大理极事遍。故无 <lb ed="X" n="0746b21"/><lb ed="R099" n="0230a06"/>可动。言一念者。明极少时。深无崖。廣无际。高峻曰崖。 <lb ed="X" n="0746b22"/><lb ed="R099" n="0230a07"/><persName>如来</persName>等者。理无穷故。说不可尽。极位尙然。况馀凡圣。</p> <lb ed="X" n="0746b23"/><lb ed="R099" n="0230a08"/><p xml:id="pX55p0746b2301">从此菩萨去至建立众生者。彼经次前十五偈。後贤 <lb ed="X" n="0746b24"/><lb ed="R099" n="0230a09"/>首复以六百九十二行偈答。于中具明圆信等相。今 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0746c" n="0746c"/> <lb ed="X" n="0746c01"/><lb ed="R099" n="0230a10"/>略依彼。何名圆闻。具闻今文。修证具足。依文起信。信 <lb ed="X" n="0746c02"/><lb ed="R099" n="0230a11"/>为行本。然三观智。具如大品･璎珞等文。问。圆闻中作 <lb ed="X" n="0746c03"/><lb ed="R099" n="0230a12"/>三德名。信应依闻。何故乃作三观遮照深廣等名。答。 <lb ed="X" n="0746c04"/><lb ed="R099" n="0230a13"/>能所异耳。空即般若。假即解脱。中即法身。照即般若。 <lb ed="X" n="0746c05"/><lb ed="R099" n="0230a14"/>遮即解脱。双非法身。深廣例说可以意得。又三观从 <lb ed="X" n="0746c06"/><lb ed="R099" n="0230a15"/>因。遮照从用。深廣从体。次圆行中云一向者。简馀二 <lb ed="X" n="0746c07"/><lb ed="R099" n="0230a16"/>故。故云直入。次圆位中。即初住位。一切功德无不具 <lb ed="X" n="0746c08"/><lb ed="R099" n="0230a17"/>足。故云究竟。</p> <lb ed="X" n="0746c09"/><lb ed="R099" n="0230a18"/><p xml:id="pX55p0746c0901">次莊严中。有法喩合。初法中意。亦以谛为所严。观为 <lb ed="X" n="0746c10"/><lb ed="R099" n="0230b01"/>能严。能契于所。故外用自在。正受空功德。出说假功 <lb ed="X" n="0746c11"/><lb ed="R099" n="0230b02"/>德。馀是中功德。中道具有遮照故也。物是尘中。各有 <lb ed="X" n="0746c12"/><lb ed="R099" n="0230b03"/>种类。根尘方等。思之可知。次譬文者。旦譬出。夕譬入。 <lb ed="X" n="0746c13"/><lb ed="R099" n="0230b04"/>昼譬双入出。夜譬不入出。合云亦如是者。应具用上 <lb ed="X" n="0746c14"/><lb ed="R099" n="0230b05"/>谛观等合建立中。云盲瞽者。失光为盲。无目曰瞽。又 <lb ed="X" n="0746c15"/><lb ed="R099" n="0230b06"/>云有瞳无<g ref="#CB05378">䀕</g>曰瞽。有目无瞳曰瞍。如无缘者不纳教 <lb ed="X" n="0746c16"/><lb ed="R099" n="0230b07"/>光。故如盲等。故擧龙王等者。俗典小教。释龙義近。今 <lb ed="X" n="0746c17"/><lb ed="R099" n="0230b08"/>依花严婆伽龙王。凡诸所雨皆遍六欲及人四州。六 <lb ed="X" n="0746c18"/><lb ed="R099" n="0230b09"/>譬六位。皆破无明。四域譬四教四门。四悉自行。唯六 <lb ed="X" n="0746c19"/><lb ed="R099" n="0230b10"/>被物。通四亘者。通。度也。方言云竟也。经云。龙王示现 <lb ed="X" n="0746c20"/><lb ed="R099" n="0230b11"/>自在。时从金刚际至他化。兴雲周遍四天下。其雲种 <lb ed="X" n="0746c21"/><lb ed="R099" n="0230b12"/>种莊严色。经文具约<anchor xml:id="nkr_note_orig_0746002" n="0746002"/>电雨等。然雲譬现身。雷譬说法。 <lb ed="X" n="0746c22"/><lb ed="R099" n="0230b13"/>电譬放光。雨如慈悲。能令众生各见不同。问。莊严建 <lb ed="X" n="0746c23"/><lb ed="R099" n="0230b14"/>立。二義何别。答。自行契理名莊严。外用益他名建立。 <lb ed="X" n="0746c24"/><lb ed="R099" n="0230b15"/>初心尙尔等者。擧况也。初住名初。妙觉名後。中间名 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0747a" n="0747a"/> <lb ed="X" n="0747a01"/><lb ed="R099" n="0230b16"/>中。<persName>如来</persName>慇勤等者。证妙法体。以说人不轻故。领者喜 <lb ed="X" n="0747a02"/><lb ed="R099" n="0230b17"/>大故。方便品初寄言绝言。廣歎略歎。皆此妙法也。具 <lb ed="X" n="0747a03"/><lb ed="R099" n="0230b18"/>如疏文。释品初章第二卷。初身子领。即欢喜也。</p> <lb ed="X" n="0747a04"/><lb ed="R099" n="0231a01"/><p xml:id="pX55p0747a0401">次引诸经明求者。志大以所行法妙故尔也。常啼等 <lb ed="X" n="0747a05"/><lb ed="R099" n="0231a02"/>者。如萨陀波伦。善财南求。具如入法界品。药王如法 <lb ed="X" n="0747a06"/><lb ed="R099" n="0231a03"/>华。普明如仁王。具如廣记。</p> <lb ed="X" n="0747a07"/><lb ed="R099" n="0231a04"/><p xml:id="pX55p0747a0701">从一日三捨去。明法恩难报。金刚四句以挍捨身。今 <lb ed="X" n="0747a08"/><lb ed="R099" n="0231a05"/>借彼文以多况少。多时三恒尙不能报。况但顶戴荷 <lb ed="X" n="0747a09"/><lb ed="R099" n="0231a06"/>负而<anchor xml:id="nkr_note_add_0747a0901" n="0747a0901"/><anchor xml:id="beg0747a0901" n="0747a0901"/>已<anchor xml:id="end0747a0901"/>。虽多劫荷负。其身尙存。岂能报于圆乘之泽。 <lb ed="X" n="0747a10"/><lb ed="R099" n="0231a07"/>在肩为荷。在背曰负。</p> <lb ed="X" n="0747a11"/><lb ed="R099" n="0231a08"/><p xml:id="pX55p0747a1101">一经等者。擧略指廣。 疑者下。请证馀二。</p> <lb ed="X" n="0747a12"/><lb ed="R099" n="0231a09"/><p xml:id="pX55p0747a1201">次正答中。圆是本意是故先引。初文先引四经。各证 <lb ed="X" n="0747a13"/><lb ed="R099" n="0231a10"/>三義。幷借教義权证于观。能揽教成观。義亦何殊。初 <lb ed="X" n="0747a14"/><lb ed="R099" n="0231a11"/>引净名。云<persName>佛</persName>树者。名元吉。于兹得道。故以为名。<persName>佛</persName>坐 <lb ed="X" n="0747a15"/><lb ed="R099" n="0231a12"/>其下。复名<persName>佛</persName>树。证择灭理。名甘露灭。即是断德。灭谛 <lb ed="X" n="0747a16"/><lb ed="R099" n="0231a13"/>成也。觉道成者。即是智德。道谛成也。其实具四。从勝 <lb ed="X" n="0747a17"/><lb ed="R099" n="0231a14"/>说二。三转等者。谓示欢证。一转各生眼･智･明觉。名十 <lb ed="X" n="0747a18"/><lb ed="R099" n="0231a15"/>二行轮。具二義。转及摧碾。转与他人。摧碾彼惑。如轮 <lb ed="X" n="0747a19"/><lb ed="R099" n="0231a16"/>王宝。能壞能安。壞惑安理故也。言大千者。俱舍云。四 <lb ed="X" n="0747a20"/><lb ed="R099" n="0231a17"/>大州･日月･苏迷卢･欲天･梵世各一千。名一小千界。此 <lb ed="X" n="0747a21"/><lb ed="R099" n="0231a18"/>小千千倍。说名一中千。此千倍大千。皆同一成壞。世 <lb ed="X" n="0747a22"/><lb ed="R099" n="0231b01"/>无二<persName>佛</persName>。故于大千谛体非惑。故云本净。八万诸天。俱 <lb ed="X" n="0747a23"/><lb ed="R099" n="0231b02"/>邻五人名为天人。幷得初果。故云得道。验转不虚。故 <lb ed="X" n="0747a24"/><lb ed="R099" n="0231b03"/>云为证。次引显露不定证不定也。言一音者。名通大 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0747b" n="0747b"/> <lb ed="X" n="0747b01"/><lb ed="R099" n="0231b04"/>小。今文在大。如婆娑中。<persName>佛</persName>为四王作四谛说。故知通 <lb ed="X" n="0747b02"/><lb ed="R099" n="0231b05"/>小。今文具如净名･起信等。<persName>佛</persName>无音词。遍赴一切。若华 <lb ed="X" n="0747b03"/><lb ed="R099" n="0231b06"/>严･楞伽幷云<persName>佛</persName>有六十四音者。犹是方便。恐畏等者。 <lb ed="X" n="0747b04"/><lb ed="R099" n="0231b07"/>且约四悉明不定相。恐畏世界。欢喜为人。厌離对治。 <lb ed="X" n="0747b05"/><lb ed="R099" n="0231b08"/>断疑见理。次证顿者。義通四教。简三存圆。四悉赴機。 <lb ed="X" n="0747b06"/><lb ed="R099" n="0231b09"/>故诸法生。无我等者。结成圆顿。无我造受。结不有。善 <lb ed="X" n="0747b07"/><lb ed="R099" n="0231b10"/>恶不忘。结不无。结亦简三。例说可见。</p> <lb ed="X" n="0747b08"/><lb ed="R099" n="0231b11"/><p xml:id="pX55p0747b0801">次引大品证渐者。大论问云。始行菩萨。云何修行。行 <lb ed="X" n="0747b09"/><lb ed="R099" n="0231b12"/>学等三。有云。语异意同。有云。约初中後。摩尼珠者。论 <lb ed="X" n="0747b10"/><lb ed="R099" n="0231b13"/>云。是摩尼宝。若在水中。随物现色。真性如珠。习如物 <lb ed="X" n="0747b11"/><lb ed="R099" n="0231b14"/>裹。闻教如水。发如现色。发心即坐道场等者。既云初 <lb ed="X" n="0747b12"/><lb ed="R099" n="0231b15"/>发心又转法轮。知是初住即圆義也。</p> <lb ed="X" n="0747b13"/><lb ed="R099" n="0231b16"/><p xml:id="pX55p0747b1301">次引法花者。若未信顿。且用馀深。圆教深而非馀。别 <lb ed="X" n="0747b14"/><lb ed="R099" n="0231b17"/>教是深而馀。藏通是馀非深。总用三助。故云馀深。幷 <lb ed="X" n="0747b15"/><lb ed="R099" n="0231b18"/>从昔说。故云不定。捨方便者。约废权边。引大经者。第 <lb ed="X" n="0747b16"/><lb ed="R099" n="0232a01"/>十三云。从牛出乳。乃至醍醐。以喩五味置毒。文在第 <lb ed="X" n="0747b17"/><lb ed="R099" n="0232a02"/>二十七。习发不同。即如不定。忍草。文在第二十五。不 <lb ed="X" n="0747b18"/><lb ed="R099" n="0232a03"/>经诸味。故如顿也。次引无量義者。三乘次第。故得名 <lb ed="X" n="0747b19"/><lb ed="R099" n="0232a04"/>渐。幷以雨辟三乘法轮。次独证圆者。<persName>如来</persName>龙王圆顿 <lb ed="X" n="0747b20"/><lb ed="R099" n="0232a05"/>教雨。不雨三教下类之地。无闻无说故如聋哑。净名 <lb ed="X" n="0747b21"/><lb ed="R099" n="0232a06"/>空室譬常寂光。是故集者唯<g ref="#CB00941">嗅</g><persName>佛</persName>法之香。次楞严者。 <lb ed="X" n="0747b22"/><lb ed="R099" n="0232a07"/>理性如丸。观行如烧。诸法顿发。如具众气。引大品者。 <lb ed="X" n="0747b23"/><lb ed="R099" n="0232a08"/>廣乘品云。欲得诸法。皆云当学般若故也。次引法花 <lb ed="X" n="0747b24"/><lb ed="R099" n="0232a09"/>者。意云尔前未具。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0747c" n="0747c"/> <lb ed="X" n="0747c01"/><lb ed="R099" n="0232a10"/><p xml:id="pX55p0747c0101">次引大经者。理具如海。修观如浴。次重引花严以结 <lb ed="X" n="0747c02"/><lb ed="R099" n="0232a11"/>前三。</p> <lb ed="X" n="0747c03"/><lb ed="R099" n="0232a12"/><p xml:id="pX55p0747c0301">次上来下。结歎也。此约九世。故著重言。花严三十一 <lb ed="X" n="0747c04"/><lb ed="R099" n="0232a13"/>云。<persName>佛</persName>子有十种。三世九世幷平等。彼为至十。故加平 <lb ed="X" n="0747c05"/><lb ed="R099" n="0232a14"/>等。</p> <lb ed="X" n="0747c06"/><lb ed="R099" n="0232a15"/><p xml:id="pX55p0747c0601">次示部别。所传有三。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0747001" n="0747001"/>令传何部。既信等者。结前生後。 <lb ed="X" n="0747c07"/><lb ed="R099" n="0232a16"/>次第禅门等者。目录云。大师于瓦官说之。法愼私记。 <lb ed="X" n="0747c08"/><lb ed="R099" n="0232a17"/>但得初分。尙未治定。将与天台顶师治之以成十卷。 <lb ed="X" n="0747c09"/><lb ed="R099" n="0232a18"/>若具存下。文应三十卷。大师常云。若著章疏可五十 <lb ed="X" n="0747c10"/><lb ed="R099" n="0232b01"/>卷。六妙门者。涅槃名妙。六门能通。从能说故云不定。 <lb ed="X" n="0747c11"/><lb ed="R099" n="0232b02"/>文兼事理及有漏等故也。圆顿者。即今又是。</p> <lb ed="X" n="0747c12"/><lb ed="R099" n="0232b03"/><p xml:id="pX55p0747c1201">从虽有去。诫劝也。劝勿执三以为定有。教非理故。劝 <lb ed="X" n="0747c13"/><lb ed="R099" n="0232b04"/>勿执三为定差别。所通一故。疣者肉之凸患。害者肉 <lb ed="X" n="0747c14"/><lb ed="R099" n="0232b05"/>之损患。定三如损。定有如增。</p> <lb ed="X" n="0747c15"/><lb ed="R099" n="0232b06"/><p xml:id="pX55p0747c1501">次引大论者。大论二十赞般若偈也。于法起见名见 <lb ed="X" n="0747c16"/><lb ed="R099" n="0232b07"/>被缚。迷于名相名不见缚。称法起见名见得脱。见无 <lb ed="X" n="0747c17"/><lb ed="R099" n="0232b08"/>见相名不见脱。今亦如是。定三定有。名为见缚。全不 <lb ed="X" n="0747c18"/><lb ed="R099" n="0232b09"/>识三。名不见缚。知三无三。名不见脱。具了三旨。名为 <lb ed="X" n="0747c19"/><lb ed="R099" n="0232b10"/>见脱。</p> <lb ed="X" n="0747c20"/><lb ed="R099" n="0232b11"/><p xml:id="pX55p0747c2001">次疑去。释疑。初难意者。擧不可说以难示人。言通别 <lb ed="X" n="0747c21"/><lb ed="R099" n="0232b12"/>者。不分大小故名为通。四句对教名为别。身子无说。 <lb ed="X" n="0747c22"/><lb ed="R099" n="0232b13"/>藏也。无说无示。圆也。通别准知。通别皆不可说。何以 <lb ed="X" n="0747c23"/><lb ed="R099" n="0232b14"/>三文示人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0747c2301" n="0747c2301"/><anchor xml:id="beg0747c2301" n="0747c2301"/>但<anchor xml:id="end0747c2301"/>引下。答也。二義俱通。何以偏难。故总斥 <lb ed="X" n="0747c24"/><lb ed="R099" n="0232b15"/>云但见一边。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0748a" n="0748a"/> <lb ed="X" n="0748a01"/><lb ed="R099" n="0232b16"/><p xml:id="pX55p0748a0101">次引大经。通皆可说对酬前难。次引法花。及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748001" n="0748001"/>比丘即 <lb ed="X" n="0748a02"/><lb ed="R099" n="0232b17"/>别可说。但示初後。中二比知。次引大经。尙为生盲四 <lb ed="X" n="0748a03"/><lb ed="R099" n="0232b18"/>名示乳。何得一向云不可说。总持是不思议俗。此是 <lb ed="X" n="0748a04"/><lb ed="R099" n="0233a01"/>理中具一切法。尙可得说。况三文耶。</p> <lb ed="X" n="0748a05"/><lb ed="R099" n="0233a02"/><p xml:id="pX55p0748a0501">次净名等。融通二途。初明二義。性本相即。次引大经。 <lb ed="X" n="0748a06"/><lb ed="R099" n="0233a03"/><persName>佛</persName>出无说。多闻为生。思益亦然。</p> <lb ed="X" n="0748a07"/><lb ed="R099" n="0233a04"/><p xml:id="pX55p0748a0701">次引法花。重明可说。以酬向难。</p> <lb ed="X" n="0748a08"/><lb ed="R099" n="0233a05"/><p xml:id="pX55p0748a0801">次引大经。空中雲雷。明可说意。不生感应。何以非之。 <lb ed="X" n="0748a09"/><lb ed="R099" n="0233a06"/>经云。譬如雲雷。一切象牙上皆生花。经自合云。闻常 <lb ed="X" n="0748a10"/><lb ed="R099" n="0233a07"/>住教则见<persName>佛</persName>性。故今结云。不可无说即象牙草因雷 <lb ed="X" n="0748a11"/><lb ed="R099" n="0233a08"/>华生。象牙与雷天地永隔。尙能因之以生于华。况说 <lb ed="X" n="0748a12"/><lb ed="R099" n="0233a09"/>被物而无益耶。</p> <lb ed="X" n="0748a13"/><lb ed="R099" n="0233a10"/><p xml:id="pX55p0748a1301">次若竞下。明说法意。有法譬合。初法。文中正明失由。 <lb ed="X" n="0748a14"/><lb ed="R099" n="0233a11"/>由执竞故。</p><p xml:id="pX55p0748a1405" cb:place="inline">次離说去。示无说理。虽云无说。须有所依。 <lb ed="X" n="0748a15"/><lb ed="R099" n="0233a12"/>次大悲者。正明说意。一以凡师大悲利物故说。二以 <lb ed="X" n="0748a16"/><lb ed="R099" n="0233a13"/>众生或重根钝故说。</p> <lb ed="X" n="0748a17"/><lb ed="R099" n="0233a14"/><p xml:id="pX55p0748a1701">如月去。譬也。真常性月。隐烦恼山。烦恼非一。故名为 <lb ed="X" n="0748a18"/><lb ed="R099" n="0233a15"/>重。圆音教风。息化归寂。寂理无碍。犹如太虚。四依弘 <lb ed="X" n="0748a19"/><lb ed="R099" n="0233a16"/>教。如动树擧扇。故假三文以示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748002" n="0748002"/>真常理。使因文比知。 <lb ed="X" n="0748a20"/><lb ed="R099" n="0233a17"/>知风识月。</p><p xml:id="pX55p0748a2005" cb:place="inline">从今人下。合譬。像末禀教。故云今人。非亲 <lb ed="X" n="0748a21"/><lb ed="R099" n="0233a18"/>承梵音故。玄揽则难。凭文无惑。故云假文则易。</p> <lb ed="X" n="0748a22"/><lb ed="R099" n="0233b01"/><p xml:id="pX55p0748a2201">从若封文去。今达文成观。文即法界。何封之有。知文 <lb ed="X" n="0748a23"/><lb ed="R099" n="0233b02"/>非文。空也。达一切文。假也。非文非不文。中也。三智具 <lb ed="X" n="0748a24"/><lb ed="R099" n="0233b03"/>足。故云一切。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0748b" n="0748b"/> <lb ed="X" n="0748b01"/><lb ed="R099" n="0233b04"/><p xml:id="pX55p0748b0101">从为此下。通难三为一门。一为所达。云何难言。皆不 <lb ed="X" n="0748b02"/><lb ed="R099" n="0233b05"/>可说。缘起者。序文竟也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748003" n="0748003"/>正开章解释。</p> <lb ed="X" n="0748b03"/><lb ed="R099" n="0233b06"/><p xml:id="pX55p0748b0301">次今当下。正开章解释。</p><p xml:id="pX55p0748b0310" cb:place="inline">言数方者。方犹法也。如花严 <lb ed="X" n="0748b04"/><lb ed="R099" n="0233b07"/>中皆十为法。</p><p xml:id="pX55p0748b0406" cb:place="inline">始<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748004" n="0748004"/>测等者。始谓大意。荼究竟義。故大品 <lb ed="X" n="0748b05"/><lb ed="R099" n="0233b08"/>云。过荼无说。是则大意<anchor xml:id="nkr_note_add_0748b0501" n="0748b0501"/><anchor xml:id="beg0748b0501" n="0748b0501"/>已<anchor xml:id="end0748b0501"/>标宗极。如大意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0748005" n="0748005"/>離五。始未 <lb ed="X" n="0748b06"/><lb ed="R099" n="0233b09"/>具足。发心为标期。大处为宗极。终即旨归。旨归亦在 <lb ed="X" n="0748b07"/><lb ed="R099" n="0233b10"/>大意章内。故云善始等。令亦善也。自他始终。大意義 <lb ed="X" n="0748b08"/><lb ed="R099" n="0233b11"/>足。</p><p xml:id="pX55p0748b0802" cb:place="inline">次生起者。只是次第。至理下辨生起意。理本无生。 <lb ed="X" n="0748b09"/><lb ed="R099" n="0233b12"/>为缘故起。即是自他因果事故。故名因缘。释通别者。 <lb ed="X" n="0748b10"/><lb ed="R099" n="0233b13"/>通者章章皆有生起二義。别者前章为生。次章为起。 <lb ed="X" n="0748b11"/><lb ed="R099" n="0233b14"/>即前生于後。後从前起。缘由等者。生起异名。前为缘 <lb ed="X" n="0748b12"/><lb ed="R099" n="0233b15"/>由。後为趣次。以義同故。故云如是。若从通者。大意虽 <lb ed="X" n="0748b13"/><lb ed="R099" n="0233b16"/>初。亦由不了无明而起後章。亦为感应故生。</p><p xml:id="pX55p0748b1318" cb:place="inline">既知下。 <lb ed="X" n="0748b14"/><lb ed="R099" n="0233b17"/>由于大意识止观名。不动名止。大净名观。由此名故。 <lb ed="X" n="0748b15"/><lb ed="R099" n="0233b18"/>知有所诠。故名为得体。体兼权实。故摄一切。馀文可 <lb ed="X" n="0748b16"/><lb ed="R099" n="0234a01"/>见。</p> <lb ed="X" n="0748b17"/><lb ed="R099" n="0234a02"/><p xml:id="pX55p0748b1701">次只为下。结意。为未达者故立生起。若契理<anchor xml:id="nkr_note_add_0748b1701" n="0748b1701"/><anchor xml:id="beg0748b1701" n="0748b1701"/>已<anchor xml:id="end0748b1701"/>。尙无 <lb ed="X" n="0748b18"/><lb ed="R099" n="0234a03"/>旨归。何况前九。故云心行寂灭等。</p> <lb ed="X" n="0748b19"/><lb ed="R099" n="0234a04"/><p xml:id="pX55p0748b1901">次分别者。更以十门分别前十。初云十章功德者。明 <lb ed="X" n="0748b20"/><lb ed="R099" n="0234a05"/>分别意。若不说之。谁知豐富。故云如囊中等。</p> <lb ed="X" n="0748b21"/><lb ed="R099" n="0234a06"/><p xml:id="pX55p0748b2101">次从初八章下。正释分别。即俗而真等者。应云初七 <lb ed="X" n="0748b22"/><lb ed="R099" n="0234a07"/>及以第九。从多逐便。故云初八。非真证故。故得名俗。 <lb ed="X" n="0748b23"/><lb ed="R099" n="0234a08"/>性本是真。故云即俗。果是证真。起用名俗。观是圣法。 <lb ed="X" n="0748b24"/><lb ed="R099" n="0234a09"/>依法起观。故云圣默。義通住前一切凡夫。正观一分 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0748c" n="0748c"/> <lb ed="X" n="0748c01"/><lb ed="R099" n="0234a10"/>是定等者。有云。止观義可通行。但与列章名目不便。 <lb ed="X" n="0748c02"/><lb ed="R099" n="0234a11"/>章云。正修止观。但略修止二字而<anchor xml:id="nkr_note_add_0748c0201" n="0748c0201"/><anchor xml:id="beg0748c0201" n="0748c0201"/>已<anchor xml:id="end0748c0201"/>。正修之中不出 <lb ed="X" n="0748c03"/><lb ed="R099" n="0234a12"/>二法。故分二分。观兼馀章。馀章有止。幷属于解。且从 <lb ed="X" n="0748c04"/><lb ed="R099" n="0234a13"/>观收。果报虽证。现亦属解。果报在果者。文阙起教。義 <lb ed="X" n="0748c05"/><lb ed="R099" n="0234a14"/>须在果。言目足者。亦随语便。应云初五及以起教。前 <lb ed="X" n="0748c06"/><lb ed="R099" n="0234a15"/>五自行。因起教生他因。所言足者。足即行也。方便正 <lb ed="X" n="0748c07"/><lb ed="R099" n="0234a16"/>观有功用行。果报真位无功用行。第五卷初云。前六 <lb ed="X" n="0748c08"/><lb ed="R099" n="0234a17"/>是解。今云方便是行者。是行始故。所言共者。通深浅 <lb ed="X" n="0748c09"/><lb ed="R099" n="0234a18"/>故。果报起教。别在圣人。言通别者。文内通于因果自 <lb ed="X" n="0748c10"/><lb ed="R099" n="0234b01"/>他。所言别者。行相别故。言横竖者。正判浅深。故名为 <lb ed="X" n="0748c11"/><lb ed="R099" n="0234b02"/>竖。馀八望体。一往且横。当分委论。不无同异。释名一 <lb ed="X" n="0748c12"/><lb ed="R099" n="0234b03"/>向横。馀幷通横竖。如大意中互略相望。岂非竖耶。如 <lb ed="X" n="0748c13"/><lb ed="R099" n="0234b04"/>摄法中六门相望为相横。门门自论亦竖。方便五科 <lb ed="X" n="0748c14"/><lb ed="R099" n="0234b05"/>相望成竖。当科亦横。如先具缘。次方诃欲等。一一科 <lb ed="X" n="0748c15"/><lb ed="R099" n="0234b06"/>中。如衣望处。以色望声。馀思可知。</p> <lb ed="X" n="0748c16"/><lb ed="R099" n="0234b07"/><p xml:id="pX55p0748c1601">次料简中言略指等者。此章安私料简也。即指前文 <lb ed="X" n="0748c17"/><lb ed="R099" n="0234b08"/>略释三文。名为略指。以此为问。大意亦略。与彼何别。 <lb ed="X" n="0748c18"/><lb ed="R099" n="0234b09"/>答有通别。通则二文俱略。别则前略具三。今此大意 <lb ed="X" n="0748c19"/><lb ed="R099" n="0234b10"/>三中之一。</p> <lb ed="X" n="0748c20"/><lb ed="R099" n="0234b11"/><p xml:id="pX55p0748c2001">次下诸问。幷是大师料简同异。初问约教等者。以三 <lb ed="X" n="0748c21"/><lb ed="R099" n="0234b12"/>种止观名。与八教中三名既同。故须料简。藏等四教 <lb ed="X" n="0748c22"/><lb ed="R099" n="0234b13"/>摄在渐中。故但以密对难。馀三显密俱教。何等依密 <lb ed="X" n="0748c23"/><lb ed="R099" n="0234b14"/>修密观耶。答中分二。今不论密。</p> <lb ed="X" n="0748c24"/><lb ed="R099" n="0234b15"/><p xml:id="pX55p0748c2401">次问者。分显密异可论得不。任我俱论为得不耶。</p><p xml:id="pX55p0748c2420" cb:place="inline">答 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0749a" n="0749a"/> <lb ed="X" n="0749a01"/><lb ed="R099" n="0234b16"/>亦立二。谓得不得。次从教是下。正答。初约化主释圣。 <lb ed="X" n="0749a02"/><lb ed="R099" n="0234b17"/>则显密双行。今且论凡。故缺于密。故云听者因何作 <lb ed="X" n="0749a03"/><lb ed="R099" n="0234b18"/>观。</p><p xml:id="pX55p0749a0302" cb:place="inline">次或得下。義立于得。凡通多种。五品犹阙。六根稍 <lb ed="X" n="0749a04"/><lb ed="R099" n="0235a01"/>通。以能传教遍大千故。未有口密。故且云传。</p><p xml:id="pX55p0749a0418" cb:place="inline">次从若 <lb ed="X" n="0749a05"/><lb ed="R099" n="0235a02"/>修观者下。约所化说。禀教之徒不合修密。故云不发。 <lb ed="X" n="0749a06"/><lb ed="R099" n="0235a03"/>况复密教还同显故。</p><p xml:id="pX55p0749a0609" cb:place="inline">次发夙习去。亦容義立。如修生 <lb ed="X" n="0749a07"/><lb ed="R099" n="0235a04"/>灭。发宿无作。不修而发。義似秘密。故且云得。</p> <lb ed="X" n="0749a08"/><lb ed="R099" n="0235a05"/><p xml:id="pX55p0749a0801">问初浅等者。答文可见。</p><p xml:id="pX55p0749a0810" cb:place="inline">次问小乘亦是等者。重难前 <lb ed="X" n="0749a09"/><lb ed="R099" n="0235a06"/>答。此中有二种难势。一难俱是<persName>佛</persName>说。何故独云三是 <lb ed="X" n="0749a10"/><lb ed="R099" n="0235a07"/>小非。二难小为大渐。何故云非。答。小有二義。教道斥 <lb ed="X" n="0749a11"/><lb ed="R099" n="0235a08"/>夺。是故云非。约元知大。尙摄弹指。</p> <lb ed="X" n="0749a12"/><lb ed="R099" n="0235a09"/><p xml:id="pX55p0749a1201">问示三文等者。许示三文。三文是色。色为是门为非 <lb ed="X" n="0749a13"/><lb ed="R099" n="0235a10"/>门耶。先双定。</p><p xml:id="pX55p0749a1306" cb:place="inline">若是下。双难。先难是门。色是实相。实相 <lb ed="X" n="0749a14"/><lb ed="R099" n="0235a11"/>是所。何名为门。</p><p xml:id="pX55p0749a1407" cb:place="inline">次若非下。以非门难。色名中道。道名 <lb ed="X" n="0749a15"/><lb ed="R099" n="0235a12"/>能通。能通即门。何名非门。次答中云幷是者。因色见 <lb ed="X" n="0749a16"/><lb ed="R099" n="0235a13"/>理故是能通。理即实相故是所通。能所不二。何所妨 <lb ed="X" n="0749a17"/><lb ed="R099" n="0235a14"/>耶。</p><p xml:id="pX55p0749a1702" cb:place="inline">次众生下。释是非所以。众生迷故故名能通。因通 <lb ed="X" n="0749a18"/><lb ed="R099" n="0235a15"/>见理即所通也。故约色文以立三谛。文即俗也。非文 <lb ed="X" n="0749a19"/><lb ed="R099" n="0235a16"/>即真。双非中也。文具三谛。何妨能所。次解释中。初云 <lb ed="X" n="0749a20"/><lb ed="R099" n="0235a17"/>囊括等者。囊。袋也。括。结也。囊若有括。收于一囊。章有 <lb ed="X" n="0749a21"/><lb ed="R099" n="0235a18"/>大意。冠揽始末。冠戴等者。冠。首饰也。平声呼。周礼云。 <lb ed="X" n="0749a22"/><lb ed="R099" n="0235b01"/>在首曰冠。亦可去声。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749001" n="0749001"/>冠冠于首故。冠初如冠。收後如 <lb ed="X" n="0749a23"/><lb ed="R099" n="0235b02"/>戴。有发心如冠初。有大处如戴後。既通初後。故云难 <lb ed="X" n="0749a24"/><lb ed="R099" n="0235b03"/>见。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0749b" n="0749b"/> <lb ed="X" n="0749b01"/><lb ed="R099" n="0235b04"/><p xml:id="pX55p0749b0101">次生起五略者。初云云何至下化者。虽发心居初。亦 <lb ed="X" n="0749b02"/><lb ed="R099" n="0235b05"/>缘众生。故云令悟。云何至三昧者。发心修行。故须第 <lb ed="X" n="0749b03"/><lb ed="R099" n="0235b06"/>二。云何至其心者。策进初心。故引以果报。大经以梵 <lb ed="X" n="0749b04"/><lb ed="R099" n="0235b07"/>天喩果。故略引之。但从观行相似之位。不求初住。初 <lb ed="X" n="0749b05"/><lb ed="R099" n="0235b08"/>住自至言妙报者。亦通初住。云何裂大网至出笼者。 <lb ed="X" n="0749b06"/><lb ed="R099" n="0235b09"/>裂谓裂破。既自破<anchor xml:id="nkr_note_add_0749b0601" n="0749b0601"/><anchor xml:id="beg0749b0601" n="0749b0601"/>已<anchor xml:id="end0749b0601"/>。次破他疑。八相之处。虽一代设 <lb ed="X" n="0749b07"/><lb ed="R099" n="0235b10"/>化。未为开权。疑网未割。既为开<anchor xml:id="nkr_note_add_0749b0701" n="0749b0701"/><anchor xml:id="beg0749b0701" n="0749b0701"/>已<anchor xml:id="end0749b0701"/>。执教疑遣。达理无 <lb ed="X" n="0749b08"/><lb ed="R099" n="0235b11"/>馀。闻雷等者。证执教人。盲人执四。终不能见乳之真 <lb ed="X" n="0749b09"/><lb ed="R099" n="0235b12"/>色。执者亦然。随闻生执。今融通下示破执相。未融之 <lb ed="X" n="0749b10"/><lb ed="R099" n="0235b13"/>时理应各执。今融会<anchor xml:id="nkr_note_add_0749b1001" n="0749b1001"/><anchor xml:id="beg0749b1001" n="0749b1001"/>已<anchor xml:id="end0749b1001"/>重疑飒然。以出笼开前执滞。 <lb ed="X" n="0749b11"/><lb ed="R099" n="0235b14"/>云何归大处至自在者。自他既周归于秘藏。秘藏之 <lb ed="X" n="0749b12"/><lb ed="R099" n="0235b15"/>体无始终等。虽无始终。而有修观之始。归德之终。虽 <lb ed="X" n="0749b13"/><lb ed="R099" n="0235b16"/>无通塞。而有三障之塞。三德之通。初文是理。若知下。 <lb ed="X" n="0749b14"/><lb ed="R099" n="0235b17"/>修得。若得此意。无二而二。二而无二。生起五略等者。 <lb ed="X" n="0749b15"/><lb ed="R099" n="0235b18"/>五之与十既<anchor xml:id="nkr_note_add_0749b1501" n="0749b1501"/><anchor xml:id="beg0749b1501" n="0749b1501"/>但<anchor xml:id="end0749b1501"/>廣略不同。故生起五即解于十。下诸 <lb ed="X" n="0749b16"/><lb ed="R099" n="0236a01"/>文下。凡註云云者。未尽之貌。云者言也。廣雅。云云者。 <lb ed="X" n="0749b17"/><lb ed="R099" n="0236a02"/>更有也。</p> <lb ed="X" n="0749b18"/><lb ed="R099" n="0236a03"/><p xml:id="pX55p0749b1801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0749002" n="0749002"/>次廣解中。初方言者。二方之音耳。凡厥有情。皆堪发 <lb ed="X" n="0749b19"/><lb ed="R099" n="0236a04"/>故。故但简二。二虽名心。无此发故。</p> <lb ed="X" n="0749b20"/><lb ed="R099" n="0236a05"/><p xml:id="pX55p0749b2001">道亦下。简道也。道与发。其名既通。故须简之。去通从 <lb ed="X" n="0749b21"/><lb ed="R099" n="0236a06"/>别。十皆所拣。故幷名非。道是能通。心是能行。须识所 <lb ed="X" n="0749b22"/><lb ed="R099" n="0236a07"/>行所通得失。</p> <lb ed="X" n="0749b23"/><lb ed="R099" n="0236a08"/><p xml:id="pX55p0749b2301">若其心下。别释十非也。皆云念念者。约相续说。从多 <lb ed="X" n="0749b24"/><lb ed="R099" n="0236a09"/>分判。初文者。用止不息。名摄不还。修观不破。名拔不 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0749c" n="0749c"/> <lb ed="X" n="0749c01"/><lb ed="R099" n="0236a10"/>出。恣缘外境。卒摄不还。内心偏著。故拔不出。境强心 <lb ed="X" n="0749c02"/><lb ed="R099" n="0236a11"/>重。判属上品。言五扇等者。出未曾有经。四人居山。一 <lb ed="X" n="0749c03"/><lb ed="R099" n="0236a12"/>人唱衒。悕招利养。为过之极。故是上品。欲多眷属等 <lb ed="X" n="0749c04"/><lb ed="R099" n="0236a13"/>者。故在畜中。犹多群聚。破戒兼之。共成所感。言吞流 <lb ed="X" n="0749c05"/><lb ed="R099" n="0236a14"/>等者。欲他归<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c0501" n="0749c0501"/><anchor xml:id="beg0749c0501" n="0749c0501"/>己<anchor xml:id="end0749c0501"/>如吞流。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c0502" n="0749c0502"/><anchor xml:id="beg0749c0502" n="0749c0502"/>己<anchor xml:id="end0749c0502"/>摄他如猛火。如调达者。 <lb ed="X" n="0749c06"/><lb ed="R099" n="0236a15"/>具如大经大论及诸律文。尙诱<persName>佛</persName>众。况馀人耶。四远 <lb ed="X" n="0749c07"/><lb ed="R099" n="0236a16"/>八方者。尔雅云。四极远者。东至泰远。西至邠国。南至 <lb ed="X" n="0749c08"/><lb ed="R099" n="0236a17"/>濮铅。北至祝栗。博物志云。东九夷。南六蛮。西七戎。北 <lb ed="X" n="0749c09"/><lb ed="R099" n="0236a18"/>八狄。八方亦名八荒。歎名曰称。赞德曰扬。心推曰钦。 <lb ed="X" n="0749c10"/><lb ed="R099" n="0236b01"/>口许为咏。自知无德。犹欲拟圣。如摩揵提者。大论云。 <lb ed="X" n="0749c11"/><lb ed="R099" n="0236b02"/>是人生时作偈讥<persName>佛</persName>。为<persName>佛</persName>所难。犹未归伏。死後弟子 <lb ed="X" n="0749c12"/><lb ed="R099" n="0236b03"/>移屍处处。唱令云见者得道等。不耐下人等者。下字 <lb ed="X" n="0749c13"/><lb ed="R099" n="0236b04"/>去声。自退曰下。如鸱等者。鸱。有力鸟也。故法花疏喩 <lb ed="X" n="0749c14"/><lb ed="R099" n="0236b05"/>盛壮憍。自纵有德。何必轻人。况<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c1401" n="0749c1401"/><anchor xml:id="beg0749c1401" n="0749c1401"/>己<anchor xml:id="end0749c1401"/>无德。而欲勝彼。尙 <lb ed="X" n="0749c15"/><lb ed="R099" n="0236b06"/>欲勝彼。焉能下人。岂鸱高飞而过孔<g ref="#CB15179">雀</g>。安以珍<anchor xml:id="nkr_note_add_0749c1501" n="0749c1501"/><anchor xml:id="beg0749c1501" n="0749c1501"/>己<anchor xml:id="end0749c1501"/>能 <lb ed="X" n="0749c16"/><lb ed="R099" n="0236b07"/>令他卑。而外扬仁義等者。慈以育物为仁。以德推迁 <lb ed="X" n="0749c17"/><lb ed="R099" n="0236b08"/>为義。进退合仪为礼。权奇超<g ref="#CB15072">拔</g>为智。言可反复曰信。 <lb ed="X" n="0749c18"/><lb ed="R099" n="0236b09"/>五德具足方似人道。慢强无德判属修罗。婆稚等四。 <lb ed="X" n="0749c19"/><lb ed="R099" n="0236b10"/>如次居在大海水中。各二万由旬。馀流散者不可称 <lb ed="X" n="0749c20"/><lb ed="R099" n="0236b11"/>计。人道中云悦痴心者。无增上善恶。故判属痴。非如 <lb ed="X" n="0749c21"/><lb ed="R099" n="0236b12"/>畜等。天道者。且擧欲天。若地居业。未必修定。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0749003" n="0749003"/>从勝兼 <lb ed="X" n="0749c22"/><lb ed="R099" n="0236b13"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0749004" n="0749004"/>空。故关根尘。不令出入。次别开欲主。以为魔天。民主 <lb ed="X" n="0749c23"/><lb ed="R099" n="0236b14"/>异故。其心亦别。意欲他从即属此道。六合者。天地四 <lb ed="X" n="0749c24"/><lb ed="R099" n="0236b15"/>方耳。颙颙者。仰也。诗云。万人颙颙。尼乾者。外道通名。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0750a" n="0750a"/> <lb ed="X" n="0750a01"/><lb ed="R099" n="0236b16"/>三禅乐如石泉者。大论云。乐有二种。所谓内外。内谓 <lb ed="X" n="0750a02"/><lb ed="R099" n="0236b17"/>涅槃。不从外尘。乐自中生。论别擧涅槃。今通譬三禅 <lb ed="X" n="0750a03"/><lb ed="R099" n="0236b18"/>乐亦内受。问。既云色无色。何独指三禅。答。二界中乐 <lb ed="X" n="0750a04"/><lb ed="R099" n="0237a01"/>不过三禅。夫求生天以乐为本。故擧乐极以摄馀天。 <lb ed="X" n="0750a05"/><lb ed="R099" n="0237a02"/>破恶由净慧等者。由。藉也。三法相由。功归于戒。二乘 <lb ed="X" n="0750a06"/><lb ed="R099" n="0237a03"/>尙尔。菩萨弥然。今戒为行本。犹是小乘。弃而不持。大 <lb ed="X" n="0750a07"/><lb ed="R099" n="0237a04"/>小俱失。</p> <lb ed="X" n="0750a08"/><lb ed="R099" n="0237a05"/><p xml:id="pX55p0750a0801">或开上合下等者。上谓二乘。下谓修罗。今合二乘即 <lb ed="X" n="0750a09"/><lb ed="R099" n="0237a06"/>是开下。开鬼畜出修罗也。经中五六不定者。以由修 <lb ed="X" n="0750a10"/><lb ed="R099" n="0237a07"/>罗开合故也。</p> <lb ed="X" n="0750a11"/><lb ed="R099" n="0237a08"/><p xml:id="pX55p0750a1101">擧一种等者。言十非者。从强受名。非无馀念。临终之 <lb ed="X" n="0750a12"/><lb ed="R099" n="0237a09"/>日。强者先牵。</p> <lb ed="X" n="0750a13"/><lb ed="R099" n="0237a10"/><p xml:id="pX55p0750a1301">次或先起去。对是简非。先法次譬。</p><p xml:id="pX55p0750a1314" cb:place="inline">初法中云先起等 <lb ed="X" n="0750a14"/><lb ed="R099" n="0237a11"/>者。先非後是。何须简之。而譬云幷浊。然今通简发心 <lb ed="X" n="0750a15"/><lb ed="R099" n="0237a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0750a1501" n="0750a1501"/><anchor xml:id="beg0750a1501" n="0750a1501"/>已<anchor xml:id="end0750a1501"/>後。是非间杂。故幷属非。若先是後非。亦简非心。况 <lb ed="X" n="0750a16"/><lb ed="R099" n="0237a13"/>无後非则非简限。言幷起者。何必幷虑。但细杂念不 <lb ed="X" n="0750a17"/><lb ed="R099" n="0237a14"/>可分判。名之为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750001" n="0750001"/>但馀。粗著者。判属前後。譬中先譬。次 <lb ed="X" n="0750a18"/><lb ed="R099" n="0237a15"/>合合中二番。初以内外用合向三。内是外非。及以俱 <lb ed="X" n="0750a19"/><lb ed="R099" n="0237a16"/>起。次直以非心合前内等。谓内非外非及以俱非。问。 <lb ed="X" n="0750a20"/><lb ed="R099" n="0237a17"/>二文何别。答。前唯内心是非相对。後兼心境一向从 <lb ed="X" n="0750a21"/><lb ed="R099" n="0237a18"/>非。此亦一往不独由心。</p> <lb ed="X" n="0750a22"/><lb ed="R099" n="0237b01"/><p xml:id="pX55p0750a2201">次又九下。别约四谛。初直约谛。次历诸法。先列次从。 <lb ed="X" n="0750a23"/><lb ed="R099" n="0237b02"/>又九下释也。苦集同是有为有漏。苦虽先明。若相对 <lb ed="X" n="0750a24"/><lb ed="R099" n="0237b03"/>说。应云有为有漏是苦谛。无为无漏是灭谛。文虽从 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0750b" n="0750b"/> <lb ed="X" n="0750b01"/><lb ed="R099" n="0237b04"/>略。意必双兼。曲谓析法迂迴。拙谓生灭断惑。<g ref="#CB01926">灰</g>谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750002" n="0750002"/>身。 <lb ed="X" n="0750b02"/><lb ed="R099" n="0237b05"/>近指化城。下去例说。</p><p xml:id="pX55p0750b0209" cb:place="inline">次有为有漏等者。若相对说。亦 <lb ed="X" n="0750b03"/><lb ed="R099" n="0237b06"/>应云有为无漏是道谛。文虽偏说。意亦兼俱。</p><p xml:id="pX55p0750b0318" cb:place="inline">次善恶 <lb ed="X" n="0750b04"/><lb ed="R099" n="0237b07"/>等者。此中双擧。若单擧者。应云善净。与集对论。是故 <lb ed="X" n="0750b05"/><lb ed="R099" n="0237b08"/>故双擧。文虽兼列。意在一边。</p><p xml:id="pX55p0750b0512" cb:place="inline">次缚脱等。准道可知。</p> <lb ed="X" n="0750b06"/><lb ed="R099" n="0237b09"/><p xml:id="pX55p0750b0601">若得下。总结。意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0750003" n="0750003"/>令起非。以是息之。若见等者。语似初 <lb ed="X" n="0750b07"/><lb ed="R099" n="0237b10"/>依。乃是擧赞之辞。未必全是。</p> <lb ed="X" n="0750b08"/><lb ed="R099" n="0237b11"/><p xml:id="pX55p0750b0801">问行者去。约是简非。是中计性亦成非。故答意者。性 <lb ed="X" n="0750b09"/><lb ed="R099" n="0237b12"/>计有过。故云不可。</p> <lb ed="X" n="0750b10"/><lb ed="R099" n="0237b13"/><p xml:id="pX55p0750b1001">但是<anchor xml:id="nkr_note_add_0750b1001" n="0750b1001"/><anchor xml:id="beg0750b1001" n="0750b1001"/>已<anchor xml:id="end0750b1001"/>下。寄此明是。離性过<anchor xml:id="nkr_note_add_0750b1002" n="0750b1002"/><anchor xml:id="beg0750b1002" n="0750b1002"/>已<anchor xml:id="end0750b1002"/>。约不思议而论感应。 <lb ed="X" n="0750b11"/><lb ed="R099" n="0237b14"/>方乃名是。圣既非应而应。以赴四機。受者非感为感。 <lb ed="X" n="0750b12"/><lb ed="R099" n="0237b15"/>以获四益。</p> <lb ed="X" n="0750b13"/><lb ed="R099" n="0237b16"/><p xml:id="pX55p0750b1301">次如子下。譬感应也。</p><p xml:id="pX55p0750b1309" cb:place="inline">次引二经以证感应。从恶機说。 <lb ed="X" n="0750b14"/><lb ed="R099" n="0237b17"/>且云病子。廣如玄文三十六句。动法性等者。结感应 <lb ed="X" n="0750b15"/><lb ed="R099" n="0237b18"/>義。法性如山。众生如海。非大誓愿。无谋善权。安能动 <lb ed="X" n="0750b16"/><lb ed="R099" n="0238a01"/>难动山。入难入海。同善同恶。示逆示顺。同恶故有病 <lb ed="X" n="0750b17"/><lb ed="R099" n="0238a02"/>行。同善故有婴儿行。慈悲从因。感应从果。以有因故。 <lb ed="X" n="0750b18"/><lb ed="R099" n="0238a03"/>果方能入。</p> <lb ed="X" n="0750b19"/><lb ed="R099" n="0238a04"/><p xml:id="pX55p0750b1901">禅经云去。引经释成将护乐欲也。附习为人也。观病 <lb ed="X" n="0750b20"/><lb ed="R099" n="0238a05"/>对治也。时熟第一義也。名异義同。引来帖释。</p> <lb ed="X" n="0750b21"/><lb ed="R099" n="0238a06"/><p xml:id="pX55p0750b2101">五复次者。大论明说经缘起。中问何因缘故而说。是 <lb ed="X" n="0750b22"/><lb ed="R099" n="0238a07"/>经答中二十一复次。今引彼五。以证四悉及五因缘。 <lb ed="X" n="0750b23"/><lb ed="R099" n="0238a08"/>随義引来。亦非次第。论中因明第一義。释出四悉。今 <lb ed="X" n="0750b24"/><lb ed="R099" n="0238a09"/>开四悉。与五复次。乃为二门。四悉廣如玄文智论。今 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0750c" n="0750c"/> <lb ed="X" n="0750c01"/><lb ed="R099" n="0238a10"/>且消感应。故不廣论。</p> <lb ed="X" n="0750c02"/><lb ed="R099" n="0238a11"/><p xml:id="pX55p0750c0201">论云去。引证真法及以说者。明妙应难感。能听难得。 <lb ed="X" n="0750c03"/><lb ed="R099" n="0238a12"/>明妙機难发难得。故三字通结上三妙法妙機故也。 <lb ed="X" n="0750c04"/><lb ed="R099" n="0238a13"/>如是真法。妙应所说。妙機所感。无非中道。是故双非。 <lb ed="X" n="0750c05"/><lb ed="R099" n="0238a14"/>非难非易重显中道。泥洹智易。分别智难。是故实相 <lb ed="X" n="0750c06"/><lb ed="R099" n="0238a15"/>俱非<anchor xml:id="nkr_note_add_0750c0601" n="0750c0601"/><anchor xml:id="beg0750c0601" n="0750c0601"/>彼<anchor xml:id="end0750c0601"/>二。</p> <lb ed="X" n="0750c07"/><lb ed="R099" n="0238a16"/><p xml:id="pX55p0750c0701">有三悉益等者。重以四悉结成中道。意明四悉只是 <lb ed="X" n="0750c08"/><lb ed="R099" n="0238a17"/>二谛。意明中道即是真谛。异于但真。是故双非。</p> <lb ed="X" n="0750c09"/><lb ed="R099" n="0238a18"/><p xml:id="pX55p0750c0901">故知下。明妙感应能办<persName>佛</persName>事。然四随去。别会。先会通 <lb ed="X" n="0750c10"/><lb ed="R099" n="0238b01"/>名。此先擧通名。</p> <lb ed="X" n="0750c11"/><lb ed="R099" n="0238b02"/><p xml:id="pX55p0750c1101">今说之下。正会通名。随顺物機得四随名。遍施法药 <lb ed="X" n="0750c12"/><lb ed="R099" n="0238b03"/>得悉昙号。言左右者。如在物左谓物在右。若在物右 <lb ed="X" n="0750c13"/><lb ed="R099" n="0238b04"/>谓物在。左因缘者即是五略。所以因缘更互立者。因 <lb ed="X" n="0750c14"/><lb ed="R099" n="0238b05"/>强缘弱。随其强弱受名不同。</p> <lb ed="X" n="0750c15"/><lb ed="R099" n="0238b06"/><p xml:id="pX55p0750c1501">当知下。结以名同故。故须会之。言即言教。名异也。味 <lb ed="X" n="0750c16"/><lb ed="R099" n="0238b07"/>谓義味。即義同也。符。合也。</p> <lb ed="X" n="0750c17"/><lb ed="R099" n="0238b08"/><p xml:id="pX55p0750c1701">随乐欲下。次会别名。先会随悉。乐欲只是欣慕。故云 <lb ed="X" n="0750c18"/><lb ed="R099" n="0238b09"/>从因。世界只是阴入。故云从果。因果虽殊。其義一也。 <lb ed="X" n="0750c19"/><lb ed="R099" n="0238b10"/>便宜是辨能赴之法宜被何人。为人是观所被之人 <lb ed="X" n="0750c20"/><lb ed="R099" n="0238b11"/>为欣何法。能欣所被共成一義。馀二名同。不须别会。 <lb ed="X" n="0750c21"/><lb ed="R099" n="0238b12"/>又五因缘下。次会因缘。与四悉同。初云众生等者。阴 <lb ed="X" n="0750c22"/><lb ed="R099" n="0238b13"/>入是世界。信乐是乐欲。此二为因。感<persName>佛</persName>说于法性法 <lb ed="X" n="0750c23"/><lb ed="R099" n="0238b14"/>界。为发心缘。故发大心。经论二名与发心同。众生有 <lb ed="X" n="0750c24"/><lb ed="R099" n="0238b15"/>大精进等者。禅经･大论俱是生善。感<persName>佛</persName>为说四种三 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0751a" n="0751a"/> <lb ed="X" n="0751a01"/><lb ed="R099" n="0238b16"/>昧。是故義同。众生有平等等者。经论对治。俱是破恶。 <lb ed="X" n="0751a02"/><lb ed="R099" n="0238b17"/>感<persName>佛</persName>为说所破皆遍。获于果报。是故義同。通经者。起 <lb ed="X" n="0751a03"/><lb ed="R099" n="0238b18"/>教也。起教亦是破他之惑。是故義同。众生有<persName>佛</persName>智眼 <lb ed="X" n="0751a04"/><lb ed="R099" n="0239a01"/>等者。经论第四。俱是入证。感<persName>佛</persName>为说。旨归三德。是故 <lb ed="X" n="0751a05"/><lb ed="R099" n="0239a02"/>第四与第五同。</p> <lb ed="X" n="0751a06"/><lb ed="R099" n="0239a03"/><p xml:id="pX55p0751a0601">又五缘下。次会五缘。与五复次同。初文者。发心导行。 <lb ed="X" n="0751a07"/><lb ed="R099" n="0239a04"/>枝必由本。行塡于愿。本必假枝。枝本虽殊同成道树。 <lb ed="X" n="0751a08"/><lb ed="R099" n="0239a05"/>次会第二者。以四三昧收诸行尽。故名为通。念<persName>佛</persName>但 <lb ed="X" n="0751a09"/><lb ed="R099" n="0239a06"/>是诸行中一。故名为别。通别虽殊。莫非妙行。次会第 <lb ed="X" n="0751a10"/><lb ed="R099" n="0239a07"/>三者。果报指依。依必有正。报必有习。是故果报義兼 <lb ed="X" n="0751a11"/><lb ed="R099" n="0239a08"/>二双。若云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751001" n="0751001"/>发致。只是习果一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751002" n="0751002"/>双而<anchor xml:id="nkr_note_add_0751a1101" n="0751a1101"/><anchor xml:id="beg0751a1101" n="0751a1101"/>已<anchor xml:id="end0751a1101"/>。习必有报。故義 <lb ed="X" n="0751a12"/><lb ed="R099" n="0239a09"/>同。次会第四者。人处必俱。故亦義一。次会第五者。旨 <lb ed="X" n="0751a13"/><lb ed="R099" n="0239a10"/>归三德与第一義。灼然不殊。一一文下云异耳者。其 <lb ed="X" n="0751a14"/><lb ed="R099" n="0239a11"/>義虽同。名犹异耳。</p> <lb ed="X" n="0751a15"/><lb ed="R099" n="0239a12"/><p xml:id="pX55p0751a1501">又圣说下。以三止观结感应文。故圆三義。与不思议 <lb ed="X" n="0751a16"/><lb ed="R099" n="0239a13"/>感应義同。问。何故以止观结之。答。此之三法。通冠一 <lb ed="X" n="0751a17"/><lb ed="R099" n="0239a14"/>切。况复此部通名止观。故部中感应亦名止观。然大 <lb ed="X" n="0751a18"/><lb ed="R099" n="0239a15"/>意義。通须以三结。或以一结。从释名去。多分教别故 <lb ed="X" n="0751a19"/><lb ed="R099" n="0239a16"/>不须结。今此先标次列後释。初之五字标应从。或次 <lb ed="X" n="0751a20"/><lb ed="R099" n="0239a17"/>下。列应。次即是渐具。即是顿杂。即不定不次等言相 <lb ed="X" n="0751a21"/><lb ed="R099" n="0239a18"/>对来耳。</p><p xml:id="pX55p0751a2104" cb:place="inline">众生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751003" n="0751003"/>得益下。标感。次下列感。例应说之。</p> <lb ed="X" n="0751a22"/><lb ed="R099" n="0239b01"/><p xml:id="pX55p0751a2201">後或四下。释感应中初二句。渐次二句。不定後二句。 <lb ed="X" n="0751a23"/><lb ed="R099" n="0239b02"/>顿一一相对为渐。或一或四为杂。皆具一切名顿。但 <lb ed="X" n="0751a24"/><lb ed="R099" n="0239b03"/>结文相。非修行相。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0751b" n="0751b"/> <lb ed="X" n="0751b01"/><lb ed="R099" n="0239b04"/><p xml:id="pX55p0751b0101">次以一结中。但云邪息及以发心。一切法中无非发 <lb ed="X" n="0751b02"/><lb ed="R099" n="0239b05"/>心。邪息故也。</p> <lb ed="X" n="0751b03"/><lb ed="R099" n="0239b06"/><p xml:id="pX55p0751b0301">初五章名发心者。虽有修行及果报等。但是依此而 <lb ed="X" n="0751b04"/><lb ed="R099" n="0239b07"/>发心故。方便得是行家之始。故且行摄。果报至果报 <lb ed="X" n="0751b05"/><lb ed="R099" n="0239b08"/>者下。三義均等。不劳别会。但直解释。违谓违中。故在 <lb ed="X" n="0751b06"/><lb ed="R099" n="0239b09"/>空假。顺谓顺圆。故果报妙。是故三土通名果报。但辨 <lb ed="X" n="0751b07"/><lb ed="R099" n="0239b10"/>粗妙以明违顺。但以诸教诸位勘之。即知诸土果报 <lb ed="X" n="0751b08"/><lb ed="R099" n="0239b11"/>粗妙。然住前虽圆。感报亦劣。今且从教。未可判粗。起 <lb ed="X" n="0751b09"/><lb ed="R099" n="0239b12"/>教等者。教由機生。故云起教。又必假大权。扣機击发。 <lb ed="X" n="0751b10"/><lb ed="R099" n="0239b13"/>故亦名起。或作<persName>佛</persName>身等者。以八相人主伴不定。如华 <lb ed="X" n="0751b11"/><lb ed="R099" n="0239b14"/>严中对扬顿也。在般若等中对扬渐也。加四菩萨即 <lb ed="X" n="0751b12"/><lb ed="R099" n="0239b15"/>是转顿。加身子等即转渐也。在诸经末。即流通渐顿。 <lb ed="X" n="0751b13"/><lb ed="R099" n="0239b16"/>问。大章名起教。五略名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0751004" n="0751004"/>列网。云何得同。答。裂他疑网。 <lb ed="X" n="0751b14"/><lb ed="R099" n="0239b17"/>正由起教。故得義同。次显是中初四谛者。四种四谛 <lb ed="X" n="0751b15"/><lb ed="R099" n="0239b18"/>文在大经圣行品中。自非一家善得经宗。<persName>佛</persName>旨深密 <lb ed="X" n="0751b16"/><lb ed="R099" n="0240a01"/>何由可晓。今初明生灭中言三相者。不立住故。与异 <lb ed="X" n="0751b17"/><lb ed="R099" n="0240a02"/>合说。人多于住起常计故。故净名云。汝今亦生亦老 <lb ed="X" n="0751b18"/><lb ed="R099" n="0240a03"/>亦灭。老即异也。言四心者。四分惑也。相迁四分。故云 <lb ed="X" n="0751b19"/><lb ed="R099" n="0240a04"/>流动。下释道灭尙名生灭。况今苦集非生灭耶。道治 <lb ed="X" n="0751b20"/><lb ed="R099" n="0240a05"/>集。故云对治。能所不俱。故云易夺。惑灭灭生。故亦生 <lb ed="X" n="0751b21"/><lb ed="R099" n="0240a06"/>灭。如阿含中明四谛義。遍一切法。次通教中。具如思 <lb ed="X" n="0751b22"/><lb ed="R099" n="0240a07"/>益释籤具释别教義者。初释苦中初明苦境。次乃是 <lb ed="X" n="0751b23"/><lb ed="R099" n="0240a08"/>下。明假智能知。从谓下。略以一界况释。<g ref="#CB00315">披</g>皮割肉截 <lb ed="X" n="0751b24"/><lb ed="R099" n="0240a09"/>骨等。若。如也。干。数也。如彼苦类也。集中云身曲等者。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0751c" n="0751c"/> <lb ed="X" n="0751c01"/><lb ed="R099" n="0240a10"/>身如集。影如苦。声如集。响如苦。道谛中云<anchor xml:id="nkr_note_add_0751c0101" n="0751c0101"/><anchor xml:id="beg0751c0101" n="0751c0101"/>析<anchor xml:id="end0751c0101"/>体等者。 <lb ed="X" n="0751c02"/><lb ed="R099" n="0240a11"/>通界内外。各有<anchor xml:id="nkr_note_add_0751c0201" n="0751c0201"/><anchor xml:id="beg0751c0201" n="0751c0201"/>析<anchor xml:id="end0751c0201"/>等方便。通指贤圣诸位曲直等者。 <lb ed="X" n="0751c03"/><lb ed="R099" n="0240a12"/>以教对之。化城宝渚各有曲直等也。五百为长。三百 <lb ed="X" n="0751c04"/><lb ed="R099" n="0240a13"/>为短。权实具如下偏圆中明。灭谛中云若干正助者。 <lb ed="X" n="0751c05"/><lb ed="R099" n="0240a14"/>亦通四灭。</p> <lb ed="X" n="0751c06"/><lb ed="R099" n="0240a15"/><p xml:id="pX55p0751c0601">又三悉下。以四悉昙判别義也。即初地去。名第一義。 <lb ed="X" n="0751c07"/><lb ed="R099" n="0240a16"/>故知地前得无量名。次无作中云皆是者。四皆无作 <lb ed="X" n="0751c08"/><lb ed="R099" n="0240a17"/>也。言无复者。简异别教。只别即圆故云无。复次对土 <lb ed="X" n="0751c09"/><lb ed="R099" n="0240a18"/>中云横竖者。竖约设教对機。横语器类同等。</p> <lb ed="X" n="0751c10"/><lb ed="R099" n="0240b01"/><p xml:id="pX55p0751c1001">又总说下。以别释总。故離苦集为十二支。观因缘智 <lb ed="X" n="0751c11"/><lb ed="R099" n="0240b02"/>以为道谛。十二支灭即是灭谛。</p> <lb ed="X" n="0751c12"/><lb ed="R099" n="0240b03"/><p xml:id="pX55p0751c1201">故大经下。引证经文稍廣。此意<anchor xml:id="nkr_note_add_0751c1201" n="0751c1201"/><anchor xml:id="beg0751c1201" n="0751c1201"/>已<anchor xml:id="end0751c1201"/>尽。若无四教。四文 <lb ed="X" n="0751c13"/><lb ed="R099" n="0240b04"/>难消。</p> <lb ed="X" n="0751c14"/><lb ed="R099" n="0240b05"/><p xml:id="pX55p0751c1401">又中论下。離论四句。以对四教。以藏对初因缘句者。 <lb ed="X" n="0751c15"/><lb ed="R099" n="0240b06"/>有二義故。一者以初对初。二者以事对事。应知四教 <lb ed="X" n="0751c16"/><lb ed="R099" n="0240b07"/>同观因缘。于初句下更加生灭。方成教异故。</p> <lb ed="X" n="0751c17"/><lb ed="R099" n="0240b08"/><p xml:id="pX55p0751c1701">又解下。即其義也。是则空分析体及假中异。故成四 <lb ed="X" n="0751c18"/><lb ed="R099" n="0240b09"/>義。又偈云下。更对因果。复是一途。</p> <lb ed="X" n="0751c19"/><lb ed="R099" n="0240b10"/><p xml:id="pX55p0751c1901">故文云去。引证一部。俱观因缘。约文前後。以分小衍。 <lb ed="X" n="0751c20"/><lb ed="R099" n="0240b11"/>故古师云。正申于大。即前二十五品。兼申二乘。即後 <lb ed="X" n="0751c21"/><lb ed="R099" n="0240b12"/>二品。因缘品申中乘。邪见品申小乘。今判虽亦前文 <lb ed="X" n="0751c22"/><lb ed="R099" n="0240b13"/>申大。则有兼通含别之意。</p> <lb ed="X" n="0751c23"/><lb ed="R099" n="0240b14"/><p xml:id="pX55p0751c2301">当知下。结同。<anchor xml:id="nkr_note_add_0751c2301" n="0751c2301"/><anchor xml:id="beg0751c2301" n="0751c2301"/>已<anchor xml:id="end0751c2301"/>分别下。次约诸经明发心不同。前谛 <lb ed="X" n="0751c24"/><lb ed="R099" n="0240b15"/>是理。故释十中以理居初。随事既多。不可具列。且寄 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0752a" n="0752a"/> <lb ed="X" n="0752a01"/><lb ed="R099" n="0240b16"/>此十以识事端。先列。次释。初文列中十住。花严幷有 <lb ed="X" n="0752a02"/><lb ed="R099" n="0240b17"/>其相。今兼诸意。且列此十。问。花严释初住。与此岂同。 <lb ed="X" n="0752a03"/><lb ed="R099" n="0240b18"/>答。以初准後。发亦何爽。问。此之十文。有何次第。答。推 <lb ed="X" n="0752a04"/><lb ed="R099" n="0241a01"/>理满故得相好。得相好故起用。起用则有身口不同。 <lb ed="X" n="0752a05"/><lb ed="R099" n="0241a02"/>故身变<anchor xml:id="nkr_note_add_0752a0501" n="0752a0501"/><anchor xml:id="beg0752a0501" n="0752a0501"/>已<anchor xml:id="end0752a0501"/>。次口轮导身。口正报必有依报。故次现土。 <lb ed="X" n="0752a06"/><lb ed="R099" n="0241a03"/>身土但是能化而<anchor xml:id="nkr_note_add_0752a0601" n="0752a0601"/><anchor xml:id="beg0752a0601" n="0752a0601"/>已<anchor xml:id="end0752a0601"/>。次明所化。故有观众。众必禀教 <lb ed="X" n="0752a07"/><lb ed="R099" n="0241a04"/>及以修行。修行渐讹故有像末。起过受苦一往虽尔。 <lb ed="X" n="0752a08"/><lb ed="R099" n="0241a05"/>文意本示随对发心。</p> <lb ed="X" n="0752a09"/><lb ed="R099" n="0241a06"/><p xml:id="pX55p0752a0901"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0752001" n="0752001"/>次解释中初<anchor xml:id="nkr_note_add_0752a0901" n="0752a0901"/><anchor xml:id="beg0752a0901" n="0752a0901"/>推<anchor xml:id="end0752a0901"/>理者。文四義二。意在极理。下去例然。 <lb ed="X" n="0752a10"/><lb ed="R099" n="0241a07"/>初释三藏。亦云法性自天而然者。权实既殊。法性亦 <lb ed="X" n="0752a11"/><lb ed="R099" n="0241a08"/>别。既云集不能染。乃至灭不能净。即四谛外别立法 <lb ed="X" n="0752a12"/><lb ed="R099" n="0241a09"/>性。当知苦集能覆不能恼染。道灭能显而理本净法。 <lb ed="X" n="0752a13"/><lb ed="R099" n="0241a10"/>性如月。苦集如雲。道如却除。灭如却<anchor xml:id="nkr_note_add_0752a1301" n="0752a1301"/><anchor xml:id="beg0752a1301" n="0752a1301"/>已<anchor xml:id="end0752a1301"/>。故引况云。灭 <lb ed="X" n="0752a14"/><lb ed="R099" n="0241a11"/>尙非理。惑智用倾。故名生灭。次无生者。性与惑染不 <lb ed="X" n="0752a15"/><lb ed="R099" n="0241a12"/>即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752002" n="0752002"/>不即不异。但冰水喩须简通圆。以所对境宽狭不 <lb ed="X" n="0752a16"/><lb ed="R099" n="0241a13"/>同等。具如诸文。次推无量者。今此法性出于二边。前 <lb ed="X" n="0752a17"/><lb ed="R099" n="0241a14"/>二教理尙没空有。推无作者。凡法与苦集相即。语同 <lb ed="X" n="0752a18"/><lb ed="R099" n="0241a15"/>能所。谛境一向永别。若不委简。发心无托。</p> <lb ed="X" n="0752a19"/><lb ed="R099" n="0241a16"/><p xml:id="pX55p0752a1901">若推下。重示功能。故于推理等者下。九皆应如今分 <lb ed="X" n="0752a20"/><lb ed="R099" n="0241a17"/>别。问。今此推理与前观谛有何同异。答。前通辨所依。 <lb ed="X" n="0752a21"/><lb ed="R099" n="0241a18"/>此别明法性。通别异故。故复明之。</p> <lb ed="X" n="0752a22"/><lb ed="R099" n="0241b01"/><p xml:id="pX55p0752a2201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0752003" n="0752003"/>次见相中炳著等。炳。光也。丽。美也。亦著也。灼烁。光明 <lb ed="X" n="0752a23"/><lb ed="R099" n="0241b02"/>也。毘首等者。<name role="" type="person">忉利天</name>巧匠之名。问。何以不能作。答。天 <lb ed="X" n="0752a24"/><lb ed="R099" n="0241b03"/>工师是报得。相好是善业智。为因各别。故天巧匠亦 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0752b" n="0752b"/> <lb ed="X" n="0752b01"/><lb ed="R099" n="0241b04"/>不能作。勝转轮王者。瑞应云。太子定当作<persName>佛</persName>。不作轮 <lb ed="X" n="0752b02"/><lb ed="R099" n="0241b05"/>王。相明了故。所以轮王具而不明。薄拘有而不具。相 <lb ed="X" n="0752b03"/><lb ed="R099" n="0241b06"/>好遍身。故云缠络。愿我得<persName>佛</persName>。上求也。我度众生。下化 <lb ed="X" n="0752b04"/><lb ed="R099" n="0241b07"/>也。上下各二。四弘具足。为满<persName>佛</persName>果须具<persName>佛</persName>法。为度众 <lb ed="X" n="0752b05"/><lb ed="R099" n="0241b08"/>生须断烦恼。文虽擧二。必摄馀二。下去准说。但境别 <lb ed="X" n="0752b06"/><lb ed="R099" n="0241b09"/>耳。</p><p xml:id="pX55p0752b0602" cb:place="inline">次通<persName>佛</persName>相者。于前相上达即空故。<persName>如来</persName>是所严。相 <lb ed="X" n="0752b07"/><lb ed="R099" n="0241b10"/>好是能严。能所俱空。世滥用之。弥须诫愼。报<persName>佛</persName>相者 <lb ed="X" n="0752b08"/><lb ed="R099" n="0241b11"/>得法性身。无像不现。所言凡圣不测边者。前两凡圣 <lb ed="X" n="0752b09"/><lb ed="R099" n="0241b12"/>当教地前幷不测也。梵天不见顶者。第四禅天在彼 <lb ed="X" n="0752b10"/><lb ed="R099" n="0241b13"/>天来。皆不见顶。如应持欲量<persName>佛</persName>身而不能极。目连不 <lb ed="X" n="0752b11"/><lb ed="R099" n="0241b14"/>穷声者。目连欲知<persName>佛</persName>声远近。去西方九十亿恒河 <lb ed="X" n="0752b12"/><lb ed="R099" n="0241b15"/>沙<persName>佛</persName>土。闻如<persName>佛</persName>边。次法身相者。知<persName>如来</persName>智等者。法身 <lb ed="X" n="0752b13"/><lb ed="R099" n="0241b16"/>是境。智称于境故名深达。法身是本。故云法身具三 <lb ed="X" n="0752b14"/><lb ed="R099" n="0241b17"/>十二。此四教主只是一<persName>佛</persName>。四见各异。密迹经云。一切 <lb ed="X" n="0752b15"/><lb ed="R099" n="0241b18"/>天人见<persName>佛</persName>不同。或如黄金白银杂宝等。或见丈六一 <lb ed="X" n="0752b16"/><lb ed="R099" n="0242a01"/>里十里百亿无量如虚空等。俱是誓境。故愿齐等如 <lb ed="X" n="0752b17"/><lb ed="R099" n="0242a02"/>前<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX55p0752b1704" cb:place="inline">次观神变中。神谓难测。变谓变易。初三藏神 <lb ed="X" n="0752b18"/><lb ed="R099" n="0242a03"/>变依根本禅。言一心等者。如化主语。化事即语。化主 <lb ed="X" n="0752b19"/><lb ed="R099" n="0242a04"/>默时。化事亦默。诸事皆然。故非任运。若放一光等者。 <lb ed="X" n="0752b20"/><lb ed="R099" n="0242a05"/>常光一寻则不云放。寻外放者皆曰神变。横遍三千 <lb ed="X" n="0752b21"/><lb ed="R099" n="0242a06"/>竖至尼咤。戢重辉者。戢。<anchor xml:id="nkr_note_add_0752b2101" n="0752b2101"/><anchor xml:id="beg0752b2101" n="0752b2101"/>敛<anchor xml:id="end0752b2101"/>也止也。日月为重辉。<persName>佛</persName>若 <lb ed="X" n="0752b22"/><lb ed="R099" n="0242a07"/>放光。日月不现。大论云。若欲比<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752004" n="0752004"/>决知。如迦葉光比阎 <lb ed="X" n="0752b23"/><lb ed="R099" n="0242a08"/>浮金。犹如聚墨在珂贝边。如是辗转乃至梵世比<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0752b24"/><lb ed="R099" n="0242a09"/>皆如聚墨在珂贝边。问。何故放光。答。益物多故。若尔 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0752c" n="0752c"/> <lb ed="X" n="0752c01"/><lb ed="R099" n="0242a10"/>不常放。答。益不同故。</p><p xml:id="pX55p0752c0109" cb:place="inline">次勝应<persName>佛</persName>神变者。以依真理故 <lb ed="X" n="0752c02"/><lb ed="R099" n="0242a11"/>异三藏。以不二故复异一心。唯作一耳。各各见<persName>佛</persName>独 <lb ed="X" n="0752c03"/><lb ed="R099" n="0242a12"/>在其前者。不同唯见老比丘故。故净名云。各见<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0752c04"/><lb ed="R099" n="0242a13"/>在其前。次报<persName>佛</persName>神变云依<persName>如来</persName>藏者。所依唯理。藏不 <lb ed="X" n="0752c05"/><lb ed="R099" n="0242a14"/>能现。必待缘修入初地时方能分现。但异根本及无 <lb ed="X" n="0752c06"/><lb ed="R099" n="0242a15"/>生理。三昧正受亦指初地。十方百界而作化。次法<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0752c07"/><lb ed="R099" n="0242a16"/>神变者。法<persName>佛</persName><persName>如来</persName>与事神变无二无别。故云相作。无 <lb ed="X" n="0752c08"/><lb ed="R099" n="0242a17"/>记等者。大论第八问<persName>佛</persName>一时化为无量百千亿身。云 <lb ed="X" n="0752c09"/><lb ed="R099" n="0242a18"/>何一时能说法耶。答不同小乘故能一时语默等也。 <lb ed="X" n="0752c10"/><lb ed="R099" n="0242b01"/>次闻法不同中二。初正明闻法。次以论偈结。初文或 <lb ed="X" n="0752c11"/><lb ed="R099" n="0242b02"/>从<persName>佛</persName>等者。明闻所从<persName>佛</persName>。唯<persName>佛</persName>在世。知识通现未。经卷 <lb ed="X" n="0752c12"/><lb ed="R099" n="0242b03"/>唯灭後。生灭等四各生四解。初闻生灭生四解中。初 <lb ed="X" n="0752c13"/><lb ed="R099" n="0242b04"/>生生灭者。世与出只是四谛生生不<anchor xml:id="nkr_note_add_0752c1301" n="0752c1301"/><anchor xml:id="beg0752c1301" n="0752c1301"/>已<anchor xml:id="end0752c1301"/>故曰新新。四 <lb ed="X" n="0752c14"/><lb ed="R099" n="0242b05"/>相所相故曰迁移即苦集也。戒慧略示道谛。解脱略 <lb ed="X" n="0752c15"/><lb ed="R099" n="0242b06"/>述灭谛。寂是所证灭理。</p><p xml:id="pX55p0752c1510" cb:place="inline">次生无生者。言无<anchor xml:id="nkr_note_add_0752c1501" n="0752c1501"/><anchor xml:id="beg0752c1501" n="0752c1501"/>刺<anchor xml:id="end0752c1501"/>者。引大 <lb ed="X" n="0752c16"/><lb ed="R099" n="0242b07"/>经二十七文。法性空中云何言拔苦集之<anchor xml:id="nkr_note_add_0752c1601" n="0752c1601"/><anchor xml:id="beg0752c1601" n="0752c1601"/>刺<anchor xml:id="end0752c1601"/>。修道灭 <lb ed="X" n="0752c17"/><lb ed="R099" n="0242b08"/>耶四皆无主。故幷云谁无主故空。故云淸净。能谓道 <lb ed="X" n="0752c18"/><lb ed="R099" n="0242b09"/>灭。所即苦集。能所不二故云寂然。生无量中。非于二 <lb ed="X" n="0752c19"/><lb ed="R099" n="0242b10"/>边取于但中。烦惑不染故云独拔。边非即中故云边 <lb ed="X" n="0752c20"/><lb ed="R099" n="0242b11"/>表。谓中道华離二边水。出缠智月处法性空。</p> <lb ed="X" n="0752c21"/><lb ed="R099" n="0242b12"/><p xml:id="pX55p0752c2101">次生圆解中。双非等者。虽三相即中性。双非三一相。 <lb ed="X" n="0752c22"/><lb ed="R099" n="0242b13"/>即与法界等名异<anchor xml:id="nkr_note_orig_0752005" n="0752005"/>同<note place="inline">云云</note>。常乐略出四德中二修一 <lb ed="X" n="0752c23"/><lb ed="R099" n="0242b14"/>切法故云具足。若準此。前见相等文皆应具四。但于 <lb ed="X" n="0752c24"/><lb ed="R099" n="0242b15"/>声教此土不便。从闻则易。故于此中委明四四。执石 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0753a" n="0753a"/> <lb ed="X" n="0753a01"/><lb ed="R099" n="0242b16"/>等者。石毒药宝。性本不二。随见不同。诸法亦尔。圆智 <lb ed="X" n="0753a02"/><lb ed="R099" n="0242b17"/>如执石。观转如成宝。</p><p xml:id="pX55p0753a0209" cb:place="inline">次闻无生生四解中。初生生灭 <lb ed="X" n="0753a03"/><lb ed="R099" n="0242b18"/>者。菩萨同凡故未无生。生无生者。三乘俱断故皆无 <lb ed="X" n="0753a04"/><lb ed="R099" n="0243a01"/>生。生无量者。见思无生二乘有分。今断无明故云非分。 <lb ed="X" n="0753a05"/><lb ed="R099" n="0243a02"/>断惑前後二死亦然。生无作者。阿字无生遍一切故。</p> <lb ed="X" n="0753a06"/><lb ed="R099" n="0243a03"/><p xml:id="pX55p0753a0601">次闻无量生四解中。皆取伏惑及出假位名为无量。 <lb ed="X" n="0753a07"/><lb ed="R099" n="0243a04"/>断惑证真非无量故。初生生灭者。即二乘方便位。菩 <lb ed="X" n="0753a08"/><lb ed="R099" n="0243a05"/>萨三僧祇。故擧凡位十六谛观。生无生中亦取三乘 <lb ed="X" n="0753a09"/><lb ed="R099" n="0243a06"/>伏位。菩萨出假。生无量中取行及向。一一句中皆云 <lb ed="X" n="0753a10"/><lb ed="R099" n="0243a07"/>亦者。初句界内未尽又伏界外。是故云亦。下句尘沙 <lb ed="X" n="0753a11"/><lb ed="R099" n="0243a08"/>未尽又伏无明。故复云亦。生无作中云伏断者。信後 <lb ed="X" n="0753a12"/><lb ed="R099" n="0243a09"/>正伏为名断。方便故云伏。断入住正断。非无量意。虽 <lb ed="X" n="0753a13"/><lb ed="R099" n="0243a10"/>有浅深俱名无量者。如江河淮海水皆无量。</p> <lb ed="X" n="0753a14"/><lb ed="R099" n="0243a11"/><p xml:id="pX55p0753a1401">无作生四解中。初生生灭者。菩萨始终不断。故云不 <lb ed="X" n="0753a15"/><lb ed="R099" n="0243a12"/>证。无作生无生中。三乘同故皆得。无作生无量中。登 <lb ed="X" n="0753a16"/><lb ed="R099" n="0243a13"/>地为实。地前为权。生无作中。地前即地上。故云即权。 <lb ed="X" n="0753a17"/><lb ed="R099" n="0243a14"/>次从夫下。以论偈结。</p> <lb ed="X" n="0753a18"/><lb ed="R099" n="0243a15"/><p xml:id="pX55p0753a1801">次若言下。一一教中各得四句義。当一教生于四解。 <lb ed="X" n="0753a19"/><lb ed="R099" n="0243a16"/>前虽云生。未约法辨。相状难明。此示未来作闻一句 <lb ed="X" n="0753a20"/><lb ed="R099" n="0243a17"/>生种种解之法式也。初结成生灭中。云呼方空为即 <lb ed="X" n="0753a21"/><lb ed="R099" n="0243a18"/>空者。如人堕巖。虽未至地得名<anchor xml:id="nkr_note_add_0753a2101" n="0753a2101"/><anchor xml:id="beg0753a2101" n="0753a2101"/>已<anchor xml:id="end0753a2101"/>死。方。犹当也。念念 <lb ed="X" n="0753a22"/><lb ed="R099" n="0243b01"/>无常。虽未即空当必空故。赖缘假者。然四教中各有 <lb ed="X" n="0753a23"/><lb ed="R099" n="0243b02"/>赖缘。施权二假其相各别。空中亦然。赖缘之假非从 <lb ed="X" n="0753a24"/><lb ed="R099" n="0243b03"/>实施。施权即是慈悲设化。離断常中。二乘亦得<persName>佛</persName>果。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0753b" n="0753b"/> <lb ed="X" n="0753b01"/><lb ed="R099" n="0243b04"/>勝于三乘弟子。偏受中名。廣如第三卷开合中明。</p> <lb ed="X" n="0753b02"/><lb ed="R099" n="0243b05"/><p xml:id="pX55p0753b0201">若作下。欲辨後教。先斥前非。如阿含･婆娑等。处处皆 <lb ed="X" n="0753b03"/><lb ed="R099" n="0243b06"/>有空与不空及中道名。所诠各别。故须斥之。</p> <lb ed="X" n="0753b04"/><lb ed="R099" n="0243b07"/><p xml:id="pX55p0753b0401">次结无生中。初云因缘等者。释即空也。</p><p xml:id="pX55p0753b0416" cb:place="inline">而不得下。斥 <lb ed="X" n="0753b05"/><lb ed="R099" n="0243b08"/>无法性妙假中也。</p><p xml:id="pX55p0753b0508" cb:place="inline">从设作下。许有当教假中二名。未 <lb ed="X" n="0753b06"/><lb ed="R099" n="0243b09"/>见别理。唯成<anchor xml:id="nkr_note_add_0753b0601" n="0753b0601"/><anchor xml:id="beg0753b0601" n="0753b0601"/>但<anchor xml:id="end0753b0601"/>空。纵八地化物。非任运化。 此三番 <lb ed="X" n="0753b07"/><lb ed="R099" n="0243b10"/>下。结斥。</p> <lb ed="X" n="0753b08"/><lb ed="R099" n="0243b11"/><p xml:id="pX55p0753b0801">次结无量中实有三谛。但是次第。未得名圆。虽顺文 <lb ed="X" n="0753b09"/><lb ed="R099" n="0243b12"/>三语相即。次第宛然。无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0753001" n="0753001"/>生空者。真谛空也。假即空者。 <lb ed="X" n="0753b10"/><lb ed="R099" n="0243b13"/>从空出故。对病权设。俱无实故。中即空者。不同前二。 <lb ed="X" n="0753b11"/><lb ed="R099" n="0243b14"/>故曰无边。亦得名为一空一切空。而次第前後三皆 <lb ed="X" n="0753b12"/><lb ed="R099" n="0243b15"/>假者。亦似一假一切假。前後宛然。三皆中者。亦云一 <lb ed="X" n="0753b13"/><lb ed="R099" n="0243b16"/>中一切中。而犹次第。離断常中。位在十住。称機名中。 <lb ed="X" n="0753b14"/><lb ed="R099" n="0243b17"/>位在行向。实际名中。位在初地。三时各别。故成次第。 <lb ed="X" n="0753b15"/><lb ed="R099" n="0243b18"/>次结成圆者。皆不思议。故不同别。三谛皆假。亦云同 <lb ed="X" n="0753b16"/><lb ed="R099" n="0244a01"/>有。名字与别何殊。虽俱有字。次不次别。</p> <lb ed="X" n="0753b17"/><lb ed="R099" n="0244a02"/><p xml:id="pX55p0753b1701">次当知下。结意。法即是境。境即四谛。依境生解。依解 <lb ed="X" n="0753b18"/><lb ed="R099" n="0244a03"/>立愿。故名发心。世人多以安心名发。不晓依境发誓 <lb ed="X" n="0753b19"/><lb ed="R099" n="0244a04"/>方名发心。种种之言不过十六。</p> <lb ed="X" n="0753b20"/><lb ed="R099" n="0244a05"/><p xml:id="pX55p0753b2001">次其净土下。<anchor xml:id="nkr_note_add_0753b2001" n="0753b2001"/><anchor xml:id="beg0753b2001" n="0753b2001"/>已<anchor xml:id="end0753b2001"/>释其四。馀六略无。指例而<anchor xml:id="nkr_note_add_0753b2002" n="0753b2002"/><anchor xml:id="beg0753b2002" n="0753b2002"/>已<anchor xml:id="end0753b2002"/>。一一各 <lb ed="X" n="0753b21"/><lb ed="R099" n="0244a06"/>分四见不同。为发心境。思之可见。初心行人若不了 <lb ed="X" n="0753b22"/><lb ed="R099" n="0244a07"/>者。纵云发心。皆不真实。纵发心不实。缘于正境。功德 <lb ed="X" n="0753b23"/><lb ed="R099" n="0244a08"/>犹多。心虽真实。无境可缘。功德塡薄。故首楞严中<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0753b24"/><lb ed="R099" n="0244a09"/>告坚意。後五百岁。多有比丘为利发心。以轻戏心闻 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0753c" n="0753c"/> <lb ed="X" n="0753c01"/><lb ed="R099" n="0244a10"/>是三昧。亦得作于菩萨种子。况淸净发。</p> <lb ed="X" n="0753c02"/><lb ed="R099" n="0244a11"/><p xml:id="pX55p0753c0201">次以三止观结十种之中。推理居初。故委明之。馀者 <lb ed="X" n="0753c03"/><lb ed="R099" n="0244a12"/>準例。故下文云。若见此意。例见相闻法乃至起过。故 <lb ed="X" n="0753c04"/><lb ed="R099" n="0244a13"/>一一文皆生十六。皆以三种止观结之。</p> <lb ed="X" n="0753c05"/><lb ed="R099" n="0244a14"/><p xml:id="pX55p0753c0501">然法性下。正释顿中法性非数。定执三四以为能发。 <lb ed="X" n="0753c06"/><lb ed="R099" n="0244a15"/>反增迷倒。</p> <lb ed="X" n="0753c07"/><lb ed="R099" n="0244a16"/><p xml:id="pX55p0753c0701">今言下至<anchor xml:id="nkr_note_add_0753c0701" n="0753c0701"/><anchor xml:id="beg0753c0701" n="0753c0701"/>四<anchor xml:id="end0753c0701"/>。惑渐也。先法说云。一二三四者。只是三 <lb ed="X" n="0753c08"/><lb ed="R099" n="0244a17"/>观四教而<anchor xml:id="nkr_note_add_0753c0801" n="0753c0801"/><anchor xml:id="beg0753c0801" n="0753c0801"/>已<anchor xml:id="end0753c0801"/>。次第累之。故一至四。此明渐之所以也。</p> <lb ed="X" n="0753c09"/><lb ed="R099" n="0244a18"/><p xml:id="pX55p0753c0901">次说法性下。明不定相。内外权实各二根性。故四不 <lb ed="X" n="0753c10"/><lb ed="R099" n="0244b01"/>同。</p> <lb ed="X" n="0753c11"/><lb ed="R099" n="0244b02"/><p xml:id="pX55p0753c1101">从界内钝人下。明四所由。由迷解故轻重巧拙。真与 <lb ed="X" n="0753c12"/><lb ed="R099" n="0244b03"/>法性名异義同。界内迷真。界外迷中。所迷所解虽同 <lb ed="X" n="0753c13"/><lb ed="R099" n="0244b04"/>法性。能迷能解巧拙有殊。对于利钝故成四也。迷生 <lb ed="X" n="0753c14"/><lb ed="R099" n="0244b05"/>苦集。解生道灭。利即钝離。巧拙亦然。所解即離。由能 <lb ed="X" n="0753c15"/><lb ed="R099" n="0244b06"/>巧拙。</p> <lb ed="X" n="0753c16"/><lb ed="R099" n="0244b07"/><p xml:id="pX55p0753c1601">次所以下。擧譬。双为界内界外作譬。以路人为父子 <lb ed="X" n="0753c17"/><lb ed="R099" n="0244b08"/>名即。以父子为路人名離。如苦集体原是法性。義如 <lb ed="X" n="0753c18"/><lb ed="R099" n="0244b09"/>父子。若谓为苦集。義如路人。可譬藏别。理同事异。名 <lb ed="X" n="0753c19"/><lb ed="R099" n="0244b10"/>非骨肉。于异强<anchor xml:id="nkr_note_orig_0753002" n="0753002"/>亲。如苦集即是。可譬通圆。</p> <lb ed="X" n="0753c20"/><lb ed="R099" n="0244b11"/><p xml:id="pX55p0753c2001">从粗细下。合譬。若准譬意。内外各有粗细难易。今为 <lb ed="X" n="0753c21"/><lb ed="R099" n="0244b12"/>生後不定。文相对说为便。故界内为粗。界外为细。馀 <lb ed="X" n="0753c22"/><lb ed="R099" n="0244b13"/>皆準此粗细。各用父子之譬。故云亦如是。从或云界 <lb ed="X" n="0753c23"/><lb ed="R099" n="0244b14"/>内去至为深。此二渐也。故下结云。若作浅深等。渐也。 <lb ed="X" n="0753c24"/><lb ed="R099" n="0244b15"/>虽有或言。文无交互。故非不定。</p> <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0754a" n="0754a"/> <lb ed="X" n="0754a01"/><lb ed="R099" n="0244b16"/><p xml:id="pX55p0754a0101">次或言下。六双交互不定相。最後一双虽无交互。<anchor xml:id="nkr_note_add_0754a0101" n="0754a0101"/><anchor xml:id="beg0754a0101" n="0754a0101"/>但<anchor xml:id="end0754a0101"/> <lb ed="X" n="0754a02"/><lb ed="R099" n="0244b17"/>是文略。应云界内初心能破故为易。界外後心方破 <lb ed="X" n="0754a03"/><lb ed="R099" n="0244b18"/>故为难。言若作者。从通出别故云也。</p><p xml:id="pX55p0754a0315" cb:place="inline">次皆大乘去。劝 <lb ed="X" n="0754a04"/><lb ed="R099" n="0245a01"/>进也。</p> <lb ed="X" n="0754a05"/><lb ed="R099" n="0245a02"/><p xml:id="pX55p0754a0501">次料简中。初问。推理云集。既四教不同苦。何以但云 <lb ed="X" n="0754a06"/><lb ed="R099" n="0245a03"/>分段变易。数既不等。因果差互。</p><p xml:id="pX55p0754a0613" cb:place="inline">次答中。先答次例。初 <lb ed="X" n="0754a07"/><lb ed="R099" n="0245a04"/>答中。理而论之。俱二幷四。今集从解。巧拙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0754001" n="0754001"/>分分二。故 <lb ed="X" n="0754a08"/><lb ed="R099" n="0245a05"/>内外成四。若顺于迷。集亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0754a0801" n="0754a0801"/><anchor xml:id="beg0754a0801" n="0754a0801"/>但<anchor xml:id="end0754a0801"/>二。今以解问迷。似如不 <lb ed="X" n="0754a09"/><lb ed="R099" n="0245a06"/>等。此正破于不同之见。如四四谛等。苦集俱四。安有 <lb ed="X" n="0754a10"/><lb ed="R099" n="0245a07"/>不同。次例如下。擧例答也。如界内。或只是一。或小乘 <lb ed="X" n="0754a11"/><lb ed="R099" n="0245a08"/>分。于见思不同凡夫。从迷亦只感一分段生死。次问 <lb ed="X" n="0754a12"/><lb ed="R099" n="0245a09"/>者意。问前文论偈结中。以初对四谛俱名因缘生耶。 <lb ed="X" n="0754a13"/><lb ed="R099" n="0245a10"/>苦集可尔。道灭何然。答中意者。能破还从所破有。或 <lb ed="X" n="0754a14"/><lb ed="R099" n="0245a11"/>灭智生。岂非生灭。次引大经者。以深况浅。圆别尙尔。 <lb ed="X" n="0754a15"/><lb ed="R099" n="0245a12"/>况藏通耶。故大经云。因灭无明之集。方成道谛菩提。 <lb ed="X" n="0754a16"/><lb ed="R099" n="0245a13"/>集道既然。苦灭可例。</p><p xml:id="pX55p0754a1609" cb:place="inline">次问前文。法性是一。不应分于 <lb ed="X" n="0754a17"/><lb ed="R099" n="0245a14"/>权实之理。复加即離而为四耶。答意者。开显故不二。 <lb ed="X" n="0754a18"/><lb ed="R099" n="0245a15"/>施权故不一。即離亦为根性权施。</p> <lb ed="X" n="0754a19"/><lb ed="R099" n="0245a16"/><p xml:id="pX55p0754a1901">次明四弘者。弘。廣也。誓。约也。释名云。誓。制也。今以四 <lb ed="X" n="0754a20"/><lb ed="R099" n="0245a17"/>法要制初心。使至後果无乖先志。</p> <lb ed="X" n="0754a21"/><lb ed="R099" n="0245a18"/><p xml:id="pX55p0754a2101">又四谛中下。次辨同异。四谛是境。从境生解。故云约 <lb ed="X" n="0754a22"/><lb ed="R099" n="0245b01"/>解。又四弘约解而生于愿。故云约愿。又谛有因果。故 <lb ed="X" n="0754a23"/><lb ed="R099" n="0245b02"/>通三世。愿期于当。故属未来。又四谛约理。理通三世。 <lb ed="X" n="0754a24"/><lb ed="R099" n="0245b03"/>四弘是愿。但期未来。皆须上求下化。故但名异義同。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0754b" n="0754b"/> <lb ed="X" n="0754b01"/><lb ed="R099" n="0245b04"/>问。若尔。何须更明。答。谛通大小。弘誓在大。故须更明。 <lb ed="X" n="0754b02"/><lb ed="R099" n="0245b05"/>弘通偏圆。六即唯顿。是故复明。</p> <lb ed="X" n="0754b03"/><lb ed="R099" n="0245b06"/><p xml:id="pX55p0754b0301">初释生灭中。初亦重引四谛为境。</p><p xml:id="pX55p0754b0314" cb:place="inline">心不孤下。集境也。 <lb ed="X" n="0754b04"/><lb ed="R099" n="0245b07"/>是因缘成。故曰不孤。从此根尘下。示此因缘是生灭 <lb ed="X" n="0754b05"/><lb ed="R099" n="0245b08"/>相。根因尘缘心生。即是所生之法。三相者。如前分别。 <lb ed="X" n="0754b06"/><lb ed="R099" n="0245b09"/>四心者。难可禁止。故名为窃。相续不住。故曰新新。次 <lb ed="X" n="0754b07"/><lb ed="R099" n="0245b10"/>引喩中。睒者。暂视貌也。烁。明也。此乃分喩念速于此。 <lb ed="X" n="0754b08"/><lb ed="R099" n="0245b11"/>遄者。往疾也。</p><p xml:id="pX55p0754b0806" cb:place="inline">次色泡下。苦境也。廣如大品･大论。泡沫 <lb ed="X" n="0754b09"/><lb ed="R099" n="0245b12"/>在小。焰等在大。此是共部故得兼之。雨投水曰泡。水 <lb ed="X" n="0754b10"/><lb ed="R099" n="0245b13"/>击水成沫。远视热有炎。蜄吐气为城。药加物曰幻。倏 <lb ed="X" n="0754b11"/><lb ed="R099" n="0245b14"/>亦疾也。言一箧者。众毒共箧唯苦无乐。故名为偏。事 <lb ed="X" n="0754b12"/><lb ed="R099" n="0245b15"/>在大经。四山合来。等者道境也。大经云。有四大山从 <lb ed="X" n="0754b13"/><lb ed="R099" n="0245b16"/>四方来。当设何计。答曰。唯当专心戒定慧道品。不出 <lb ed="X" n="0754b14"/><lb ed="R099" n="0245b17"/>戒等三故。竖破下。灭境也。破倒灭集也。截死灭苦也。 <lb ed="X" n="0754b15"/><lb ed="R099" n="0245b18"/>惑灭先粗後细故竖。苦除无复前後故横。约次第断 <lb ed="X" n="0754b16"/><lb ed="R099" n="0246a01"/>且作是说。倒即常等。历界渐深。有谓三有。流即四流。 <lb ed="X" n="0754b17"/><lb ed="R099" n="0246a02"/>见等漂没故名为流。三界见为见流。欲界一切惑。除 <lb ed="X" n="0754b18"/><lb ed="R099" n="0246a03"/>无明为欲流。上二界惑。除无明为有流。三界痴为无 <lb ed="X" n="0754b19"/><lb ed="R099" n="0246a04"/>明流。经云下。引大经证。经云。<persName>佛</persName>告诸比丘。我昔与汝 <lb ed="X" n="0754b20"/><lb ed="R099" n="0246a05"/>愚无智慧。不能如实见四真谛。</p> <lb ed="X" n="0754b21"/><lb ed="R099" n="0246a06"/><p xml:id="pX55p0754b2101">火宅下。由不见谛故在苦集。著爱名喜。著见名戏。</p> <lb ed="X" n="0754b22"/><lb ed="R099" n="0246a07"/><p xml:id="pX55p0754b2201">是故下。正明发誓。如释迦下。引同瑞应云。悉达厌欲。 <lb ed="X" n="0754b23"/><lb ed="R099" n="0246a08"/>遊四城门。天帝于东门现病。南门现老。西门现死。北 <lb ed="X" n="0754b24"/><lb ed="R099" n="0246a09"/>门现沙门。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0754b2401" n="0754b2401"/><anchor xml:id="beg0754b2401" n="0754b2401"/>已<anchor xml:id="end0754b2401"/>问之。天帝皆答。太子曰。如沙门者唯。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0754c" n="0754c"/> <lb ed="X" n="0754c01"/><lb ed="R099" n="0246a10"/>此为快。夜半逾城至王田树下。见耕者出虫。乌随<g ref="#CB10437">啄</g> <lb ed="X" n="0754c02"/><lb ed="R099" n="0246a11"/>吞。因兹发誓。故今引之。似弥勒等者。初厌世时。儴佉 <lb ed="X" n="0754c03"/><lb ed="R099" n="0246a12"/>以宝台施之。得<anchor xml:id="nkr_note_add_0754c0301" n="0754c0301"/><anchor xml:id="beg0754c0301" n="0754c0301"/>已<anchor xml:id="end0754c0301"/>施婆罗门。婆罗门毁拆。因觉无常。 <lb ed="X" n="0754c04"/><lb ed="R099" n="0246a13"/>次只观下。无生弘誓。所观不别能观有殊。以四性捡。 <lb ed="X" n="0754c05"/><lb ed="R099" n="0246a14"/>故得即空。故此下文引自他等以示其相。此心等者。 <lb ed="X" n="0754c06"/><lb ed="R099" n="0246a15"/>内自外他共等可知。性即性空。</p><p xml:id="pX55p0754c0613" cb:place="inline">但有下。即相空。空有 <lb ed="X" n="0754c07"/><lb ed="R099" n="0246a16"/>不二。是非双寂。</p> <lb ed="X" n="0754c08"/><lb ed="R099" n="0246a17"/><p xml:id="pX55p0754c0801">如水下。引譬。大论云。如水中月。小人去取。大人笑之。 <lb ed="X" n="0754c09"/><lb ed="R099" n="0246a18"/>有身见故故有去取。知性相空故无忧喜。</p> <lb ed="X" n="0754c10"/><lb ed="R099" n="0246b01"/><p xml:id="pX55p0754c1001">集既下。别譬四谛。一一皆先法次譬。唯灭阙譬。集譬 <lb ed="X" n="0754c11"/><lb ed="R099" n="0246b02"/>意者。热空尘三而生于炎。渴故谓水。爱及欲境因缘 <lb ed="X" n="0754c12"/><lb ed="R099" n="0246b03"/>力故。加于欲想为之所迷。苦譬云水月者。不了谓实。 <lb ed="X" n="0754c13"/><lb ed="R099" n="0246b04"/>阴亦如是。无实谓实。道谛法说中云。不应言我。行即 <lb ed="X" n="0754c14"/><lb ed="R099" n="0246b05"/>空等者。一切皆即。有何可简。若有简者。如避空求空。 <lb ed="X" n="0754c15"/><lb ed="R099" n="0246b06"/>譬中云。如筏喩者。具在中含。意云筏尙须捨。何况非 <lb ed="X" n="0754c16"/><lb ed="R099" n="0246b07"/>筏。是则道尙须捨。何况苦集。灭中若欲立譬喩者。灭 <lb ed="X" n="0754c17"/><lb ed="R099" n="0246b08"/>既即空。不应于空而求体实。苦集自灭。岂求灭实。一 <lb ed="X" n="0754c18"/><lb ed="R099" n="0246b09"/>期为寿。连持为命。众生本无。焉计寿命。</p> <lb ed="X" n="0754c19"/><lb ed="R099" n="0246b10"/><p xml:id="pX55p0754c1901">经言下。重引证中云我不欲令等者。大品明无生法 <lb ed="X" n="0754c20"/><lb ed="R099" n="0246b11"/>中。无三十七品。是道本。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0754002" n="0754002"/>今无无四果者。是灭本无。</p><p xml:id="pX55p0754c2020" cb:place="inline">次 <lb ed="X" n="0754c21"/><lb ed="R099" n="0246b12"/>依例下。大师例经。经既道灭本无。亦应合云苦集本无。 <lb ed="X" n="0754c22"/><lb ed="R099" n="0246b13"/>我不欲令有色受等。苦本无也。不欲令有贪嗔痴等。 <lb ed="X" n="0754c23"/><lb ed="R099" n="0246b14"/>集本无也。经为利根擧勝兼劣。大师反况。故具存之。</p> <lb ed="X" n="0754c24"/><lb ed="R099" n="0246b15"/><p xml:id="pX55p0754c2401">但愍念下。正明发誓。文阙誓由。以愍念兼之。应云愍 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0755a" n="0755a"/> <lb ed="X" n="0755a01"/><lb ed="R099" n="0246b16"/>念众生不知无生幻化谛理。是故起誓。</p> <lb ed="X" n="0755a02"/><lb ed="R099" n="0246b17"/><p xml:id="pX55p0755a0201">次以达下。简非显是。苦集空故不同九缚。今复达空 <lb ed="X" n="0755a03"/><lb ed="R099" n="0246b18"/>故异三藏。道灭空故故非一脱。今能达空亦异三藏。</p> <lb ed="X" n="0755a04"/><lb ed="R099" n="0247a01"/><p xml:id="pX55p0755a0401">次别四弘中先总次别。初总明中。照知一心。迷解无 <lb ed="X" n="0755a05"/><lb ed="R099" n="0247a02"/>量。十界苦集。四种道灭。故云无量。</p> <lb ed="X" n="0755a06"/><lb ed="R099" n="0247a03"/><p xml:id="pX55p0755a0601">次三界下。别明四谛。先苦集。次道灭。初苦集中又先 <lb ed="X" n="0755a07"/><lb ed="R099" n="0247a04"/>总次别。初总文中虽未别释。言中<anchor xml:id="nkr_note_add_0755a0701" n="0755a0701"/><anchor xml:id="beg0755a0701" n="0755a0701"/>已<anchor xml:id="end0755a0701"/>具三界苦也。一 <lb ed="X" n="0755a08"/><lb ed="R099" n="0247a05"/>心集也。心工<g ref="#CB15148">画</g>师譬集。造种种色心譬苦。心称即集。 <lb ed="X" n="0755a09"/><lb ed="R099" n="0247a06"/>六道即苦。</p> <lb ed="X" n="0755a10"/><lb ed="R099" n="0247a07"/><p xml:id="pX55p0755a1001">次如是下。别明集也。</p><p xml:id="pX55p0755a1009" cb:place="inline">如是生死下。别明苦也。苦集是 <lb ed="X" n="0755a11"/><lb ed="R099" n="0247a08"/>所破。故具明十界。道灭是能破。但语长短等。还翻下。 <lb ed="X" n="0755a12"/><lb ed="R099" n="0247a09"/>总明道灭也。还只翻向苦集之心。如<g ref="#CB15148">画</g>师下。总譬也。 <lb ed="X" n="0755a13"/><lb ed="R099" n="0247a10"/><g ref="#CB15148">画</g>师如身。手如心也。笔譬所观之心。诸色即六道因 <lb ed="X" n="0755a14"/><lb ed="R099" n="0247a11"/>果。洗荡谓因果破也。墡彩如更修道灭。</p> <lb ed="X" n="0755a15"/><lb ed="R099" n="0247a12"/><p xml:id="pX55p0755a1501">所谓下。别明道灭。各列四谛。相貌不同。初道中云纡 <lb ed="X" n="0755a16"/><lb ed="R099" n="0247a13"/>通直通至宝渚者。别圆两道品也。纡通直通至化城 <lb ed="X" n="0755a17"/><lb ed="R099" n="0247a14"/>者。藏通两道品也。直通之中不云不净。但云身空等 <lb ed="X" n="0755a18"/><lb ed="R099" n="0247a15"/>者。不同拙故。纡通宝渚中。具足应云。常･无常･非常非 <lb ed="X" n="0755a19"/><lb ed="R099" n="0247a16"/>无常。文中乃至是略却常。所以重云无常。无常即空 <lb ed="X" n="0755a20"/><lb ed="R099" n="0247a17"/>者。此是化他门。更重牒前化城纡直。不云不净者。亦 <lb ed="X" n="0755a21"/><lb ed="R099" n="0247a18"/>是略耳。无常生灭也。无常即空无生也。</p> <lb ed="X" n="0755a22"/><lb ed="R099" n="0247b01"/><p xml:id="pX55p0755a2201">是人见灭去。别明灭谛。文中皆取断位为灭。具约四 <lb ed="X" n="0755a23"/><lb ed="R099" n="0247b02"/>教以明灭位。言无作者。但是别家登地位耳。若尔。道 <lb ed="X" n="0755a24"/><lb ed="R099" n="0247b03"/>中何故亦列纡直二种通宝所耶。约教证中存教故。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0755b" n="0755b"/> <lb ed="X" n="0755b01"/><lb ed="R099" n="0247b04"/>地从证故住。如四念处云。别家以无作是果。于中初 <lb ed="X" n="0755b02"/><lb ed="R099" n="0247b05"/>是生灭位。</p><p xml:id="pX55p0755b0205" cb:place="inline">次是人见灭去。无生位。从是人见灭去。无 <lb ed="X" n="0755b03"/><lb ed="R099" n="0247b06"/>量位。从是人见灭去。无作位。</p> <lb ed="X" n="0755b04"/><lb ed="R099" n="0247b07"/><p xml:id="pX55p0755b0401">分别下。总结从心。言十六门道灭者。四教四门皆有 <lb ed="X" n="0755b05"/><lb ed="R099" n="0247b08"/>四谛。云及一切者。通及十方一切<persName>佛</persName>法。</p> <lb ed="X" n="0755b06"/><lb ed="R099" n="0247b09"/><p xml:id="pX55p0755b0601">次观此一心下。依境起解。一心能通不可说心及以 <lb ed="X" n="0755b07"/><lb ed="R099" n="0247b10"/>法者。能缘名心。所缘名法。一心通为迷解之本。今意 <lb ed="X" n="0755b08"/><lb ed="R099" n="0247b11"/>且指出假心法。通至法性名非心法。</p> <lb ed="X" n="0755b09"/><lb ed="R099" n="0247b12"/><p xml:id="pX55p0755b0901">九缚下。简非显是。烦恼之中有<persName>如来</persName>藏。故云坐中。凡 <lb ed="X" n="0755b10"/><lb ed="R099" n="0247b13"/>夫生盲常与藏俱却处生死。故云所伤。二乘眇目。偏 <lb ed="X" n="0755b11"/><lb ed="R099" n="0247b14"/>真热病。谓藏为鬼。鬼等四者。以譬四住。不知是宝反 <lb ed="X" n="0755b12"/><lb ed="R099" n="0247b15"/>捨逃走。五十馀年者。五道也。合于修罗。故名为馀。</p> <lb ed="X" n="0755b13"/><lb ed="R099" n="0247b16"/><p xml:id="pX55p0755b1301">起大悲下。正明发誓。</p> <lb ed="X" n="0755b14"/><lb ed="R099" n="0247b17"/><p xml:id="pX55p0755b1401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0755001" n="0755001"/>次明无作弘誓中四谛三谛離合之异。故以三谛总 <lb ed="X" n="0755b15"/><lb ed="R099" n="0247b18"/>标于境。所观同前。能观永殊。能观既殊。使所观异。即 <lb ed="X" n="0755b16"/><lb ed="R099" n="0248a01"/>此一念即是三谛。不复更论迷解之本。法界只是三 <lb ed="X" n="0755b17"/><lb ed="R099" n="0248a02"/>谛别名。三谛互融故云幷是。藏即是假。馀二名同。</p> <lb ed="X" n="0755b18"/><lb ed="R099" n="0248a03"/><p xml:id="pX55p0755b1801">云何下。重释。幷缘生者。一念具足百界千如。即此千 <lb ed="X" n="0755b19"/><lb ed="R099" n="0248a04"/>如名为妙假。假即法性。法性名中。</p> <lb ed="X" n="0755b20"/><lb ed="R099" n="0248a05"/><p xml:id="pX55p0755b2001">非三而三下。复疏三谛亦成三谛。非三而三假也。三 <lb ed="X" n="0755b21"/><lb ed="R099" n="0248a06"/>而不三空也。应更双非以成中道。文无者略。合空散 <lb ed="X" n="0755b22"/><lb ed="R099" n="0248a07"/>假。双非中也。一异亦然。</p> <lb ed="X" n="0755b23"/><lb ed="R099" n="0248a08"/><p xml:id="pX55p0755b2301">次譬如下。擧譬也。凡诸用喩。皆是分喩。于中镜喩其 <lb ed="X" n="0755b24"/><lb ed="R099" n="0248a09"/>事稍亲。以明像镜三不可分。故合散等意。意甚相当。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0755c" n="0755c"/> <lb ed="X" n="0755c01"/><lb ed="R099" n="0248a10"/>伊字天目。理亦泯合。二三无妨者。此逐语便。故略一 <lb ed="X" n="0755c02"/><lb ed="R099" n="0248a11"/>字。</p> <lb ed="X" n="0755c03"/><lb ed="R099" n="0248a12"/><p xml:id="pX55p0755c0301">次花严下。引证理齐。故花严歎初住心云。如心<persName>佛</persName>亦 <lb ed="X" n="0755c04"/><lb ed="R099" n="0248a13"/>尔。如<persName>佛</persName>众生然。心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。非合圆文。 <lb ed="X" n="0755c05"/><lb ed="R099" n="0248a14"/>何易可消。</p><p xml:id="pX55p0755c0505" cb:place="inline">次引思益者。不了此三故名为愚。引净名 <lb ed="X" n="0755c06"/><lb ed="R099" n="0248a15"/>者。解脱菩提三德涅槃。不離众生。是故引之。以显思 <lb ed="X" n="0755c07"/><lb ed="R099" n="0248a16"/>益。次引普贤观者。既是遮那。何法不具。</p> <lb ed="X" n="0755c08"/><lb ed="R099" n="0248a17"/><p xml:id="pX55p0755c0801">若尔下。释疑。若皆具。三花严大品何以云空。</p><p xml:id="pX55p0755c0818" cb:place="inline">此擧下。 <lb ed="X" n="0755c09"/><lb ed="R099" n="0248a18"/>释者语偏意圆。诸大乘中其例皆尔。言微尘大千经 <lb ed="X" n="0755c10"/><lb ed="R099" n="0248b01"/>卷者。正譬心含一切法也。勿守语等者。诫劝也。</p> <lb ed="X" n="0755c11"/><lb ed="R099" n="0248b02"/><p xml:id="pX55p0755c1101">次若得下。明四谛境。八万四千不逾一念。辨数具如 <lb ed="X" n="0755c12"/><lb ed="R099" n="0248b03"/>法花疏中。总合经论众多。八万四千之言不出四谛。 <lb ed="X" n="0755c13"/><lb ed="R099" n="0248b04"/>法藏即苦。尘劳即集。对治即道。波罗蜜即灭。数虽不 <lb ed="X" n="0755c14"/><lb ed="R099" n="0248b05"/>殊。能治等别。故成四谛。<persName>佛</persName>法界等者。<persName>佛</persName>法界根也。对 <lb ed="X" n="0755c15"/><lb ed="R099" n="0248b06"/>法界尘也。起法界识也。仍本迷说。故云根等。同名法 <lb ed="X" n="0755c16"/><lb ed="R099" n="0248b07"/>界。故无差别。无明转等者。无明与明只是迷悟。亦名 <lb ed="X" n="0755c17"/><lb ed="R099" n="0248b08"/>四谛三谛等也。所言转者。可以冰水喩之。如意符成 <lb ed="X" n="0755c18"/><lb ed="R099" n="0248b09"/>冰水之義。</p> <lb ed="X" n="0755c19"/><lb ed="R099" n="0248b10"/><p xml:id="pX55p0755c1901">众生于此下。结责。亦名誓由。 是故下。正发誓。</p> <lb ed="X" n="0755c20"/><lb ed="R099" n="0248b11"/><p xml:id="pX55p0755c2001">前三下。辨异示相。故知以八万言之。与前三教道理 <lb ed="X" n="0755c21"/><lb ed="R099" n="0248b12"/>永异。宛者。边高中下。边下中高。皆名为宛。以可见故。</p> <lb ed="X" n="0755c22"/><lb ed="R099" n="0248b13"/><p xml:id="pX55p0755c2201">次问答料简者。寄四悉简也。初问意者。前简非中缚 <lb ed="X" n="0755c23"/><lb ed="R099" n="0248b14"/>脱俱非。脱兼两教。今显是中。何故四教皆名为是。答 <lb ed="X" n="0755c24"/><lb ed="R099" n="0248b15"/>中意者。有三悉意故兼前二。虽兼前二但在菩萨。故 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0756a" n="0756a"/> <lb ed="X" n="0756a01"/><lb ed="R099" n="0248b16"/>前脱中但是二乘。</p><p xml:id="pX55p0756a0108" cb:place="inline">若究竟下。判前权实。实即第一義。 <lb ed="X" n="0756a02"/><lb ed="R099" n="0248b17"/>由四悉故。通说四是。</p> <lb ed="X" n="0756a03"/><lb ed="R099" n="0248b18"/><p xml:id="pX55p0756a0301">譬如下。以多譬文。皆譬于实。然亦小殊。秘方譬教。伽 <lb ed="X" n="0756a04"/><lb ed="R099" n="0249a01"/>陀譬智。乳糜譬行。如意譬理。权实显是者。四教兼权 <lb ed="X" n="0756a05"/><lb ed="R099" n="0249a02"/>幷云是者。具如向说。</p> <lb ed="X" n="0756a06"/><lb ed="R099" n="0249a03"/><p xml:id="pX55p0756a0601">又一是下。明一是异名。前料简中三俱成实。故今异 <lb ed="X" n="0756a07"/><lb ed="R099" n="0249a04"/>名无复有权。一切经中异名应廣。且随近说用此三 <lb ed="X" n="0756a08"/><lb ed="R099" n="0249a05"/>名。初释一大事者。一实理也。一道智行也。无碍人等 <lb ed="X" n="0756a09"/><lb ed="R099" n="0249a06"/>者。人乘行智以契理也。義当于位。意兼三法。此约自 <lb ed="X" n="0756a10"/><lb ed="R099" n="0249a07"/>行因果以释。</p><p xml:id="pX55p0756a1006" cb:place="inline">次释大者。此是一家之大。故还以向一 <lb ed="X" n="0756a11"/><lb ed="R099" n="0249a08"/>释大性廣理也。智断行也。大人契也。说既契<anchor xml:id="nkr_note_add_0756a1101" n="0756a1101"/><anchor xml:id="beg0756a1101" n="0756a1101"/>已<anchor xml:id="end0756a1101"/>。说教 <lb ed="X" n="0756a12"/><lb ed="R099" n="0249a09"/>利人。名狮子吼。非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756001" n="0756001"/>唯益博地凡夫。亦益四教入位圣 <lb ed="X" n="0756a13"/><lb ed="R099" n="0249a10"/>人。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756002" n="0756002"/>开显大皆是诸<persName>佛</persName>圣人之事。言因缘者。自他因 <lb ed="X" n="0756a14"/><lb ed="R099" n="0249a11"/>果莫非因缘。文擧<persName>佛</persName>者。从极果说。</p><p xml:id="pX55p0756a1414" cb:place="inline">次释不思议者。自 <lb ed="X" n="0756a15"/><lb ed="R099" n="0249a12"/>他大事皆言思道断故。</p><p xml:id="pX55p0756a1510" cb:place="inline">次释无作者。非作下。释名。</p><p xml:id="pX55p0756a1520" cb:place="inline">次 <lb ed="X" n="0756a16"/><lb ed="R099" n="0249a13"/>常境下。释体。只是常境常智。无照而照。无发而发。境 <lb ed="X" n="0756a17"/><lb ed="R099" n="0249a14"/>发于智。故云相无缘智。以境无相令智无相。故云相 <lb ed="X" n="0756a18"/><lb ed="R099" n="0249a15"/>无缘智。故金光明云。如如智不见相及相处故。境界 <lb ed="X" n="0756a19"/><lb ed="R099" n="0249a16"/>淸净。智亦淸净。相即是智。处即是境。</p> <lb ed="X" n="0756a20"/><lb ed="R099" n="0249a17"/><p xml:id="pX55p0756a2001">又是下。引证。无作名为发心。此经名<name role="" type="person">伽耶山</name>顶。是文 <lb ed="X" n="0756a21"/><lb ed="R099" n="0249a18"/>殊问。故云文殊问经。今文但是附彼文意。非全取文。 <lb ed="X" n="0756a22"/><lb ed="R099" n="0249b01"/>然亦不出三谛意也。破即真。随即俗。双非即中。</p> <lb ed="X" n="0756a23"/><lb ed="R099" n="0249b02"/><p xml:id="pX55p0756a2301">次若例下。例通诸法。</p> <lb ed="X" n="0756a24"/><lb ed="R099" n="0249b03"/><p xml:id="pX55p0756a2401">又前三下。更判诸法总十三重。前三後一。初上中下。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0756b" n="0756b"/> <lb ed="X" n="0756b01"/><lb ed="R099" n="0249b04"/>约因缘智。圆为上上。共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756003" n="0756003"/>土约位。前三皆共唯圆不共。 <lb ed="X" n="0756b02"/><lb ed="R099" n="0249b05"/>前三无故。浅等约行。二近别曲。大小等约教。通别是 <lb ed="X" n="0756b03"/><lb ed="R099" n="0249b06"/>小中大。唯圆是大中大。三教果满是偏中圆。圆果乃 <lb ed="X" n="0756b04"/><lb ed="R099" n="0249b07"/>是圆中圆也。通别是半中满。圆是满中满。别教教道 <lb ed="X" n="0756b05"/><lb ed="R099" n="0249b08"/>是权中实。圆教俱实是实中实。望下偏圆中五双。唯 <lb ed="X" n="0756b06"/><lb ed="R099" n="0249b09"/>少渐顿。别教极果是渐中顿。即生公所用。圆教方是 <lb ed="X" n="0756b07"/><lb ed="R099" n="0249b10"/>顿中顿也。真等约谛。藏通真俗。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756004" n="0756004"/>于别尙是俗中之真。 <lb ed="X" n="0756b08"/><lb ed="R099" n="0249b11"/>别教灭俗。亦俗中真。圆教方名真中真也。了義等约 <lb ed="X" n="0756b09"/><lb ed="R099" n="0249b12"/>義。玄等三者。约名歎理。亦约四教。分别可知。</p> <lb ed="X" n="0756b10"/><lb ed="R099" n="0249b13"/><p xml:id="pX55p0756b1001">次若能下。总结诸意。知权是权名为体权。知权即实 <lb ed="X" n="0756b11"/><lb ed="R099" n="0249b14"/>故名识实。总而言之令依实发心。</p> <lb ed="X" n="0756b12"/><lb ed="R099" n="0249b15"/><p xml:id="pX55p0756b1201">次譬如下。以十譬歎德。此正约理以歎生善灭恶三 <lb ed="X" n="0756b13"/><lb ed="R099" n="0249b16"/>德。前五生善。後五灭恶。言金性生者。一切金刚皆以 <lb ed="X" n="0756b14"/><lb ed="R099" n="0249b17"/>金刚轮而为自性。阿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756005" n="0756005"/>娑罗药未详。如太子生具王仪 <lb ed="X" n="0756b15"/><lb ed="R099" n="0249b18"/>相。依圆发心。具足<persName>佛</persName>德。那罗延者。人间力士。小大靑 <lb ed="X" n="0756b16"/><lb ed="R099" n="0250a01"/>三牛。凡野二四牙。雪山白香靑黄赤。及优钵拘物分 <lb ed="X" n="0756b17"/><lb ed="R099" n="0250a02"/>陀利。人中大力士。皆悉十十增。那罗延最勝。</p> <lb ed="X" n="0756b18"/><lb ed="R099" n="0250a03"/><p xml:id="pX55p0756b1801">擧要下。结。要称歎谓诸<persName>佛</persName>皆然。</p><p xml:id="pX55p0756b1813" cb:place="inline">若解下。以一止观结。</p> <lb ed="X" n="0756b19"/><lb ed="R099" n="0250a04"/><p xml:id="pX55p0756b1901">宝樑下。约事以明生善灭恶。歎菩提心。初引宝樑。生 <lb ed="X" n="0756b20"/><lb ed="R099" n="0250a05"/>善也。秘藏。灭恶。初文明所灭之恶。十恶对人<anchor xml:id="nkr_note_add_0756b2001" n="0756b2001"/><anchor xml:id="beg0756b2001" n="0756b2001"/>已<anchor xml:id="end0756b2001"/>名为 <lb ed="X" n="0756b21"/><lb ed="R099" n="0250a06"/>重。重即是恶。更于恩德之由。所起名恶中恶。故大论 <lb ed="X" n="0756b22"/><lb ed="R099" n="0250a07"/>云。他打而报。名之为恶。他人不打而打于他。名为大 <lb ed="X" n="0756b23"/><lb ed="R099" n="0250a08"/>恶。于有恩处而反行打之。名恶中恶。</p> <lb ed="X" n="0756b24"/><lb ed="R099" n="0250a09"/><p xml:id="pX55p0756b2401">若能下。明能灭菩提。先法次譬。法中先列次判。初列 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0756c" n="0756c"/> <lb ed="X" n="0756c01"/><lb ed="R099" n="0250a10"/>者。经云。若有一人具上十恶。若能解智下。经文稍廣。 <lb ed="X" n="0756c02"/><lb ed="R099" n="0250a11"/>今文<anchor xml:id="nkr_note_add_0756c0201" n="0756c0201"/><anchor xml:id="beg0756c0201" n="0756c0201"/>已<anchor xml:id="end0756c0201"/>具。何以故下。今文释出初菩提義。如百年下。 <lb ed="X" n="0756c03"/><lb ed="R099" n="0250a12"/>譬灭恶也。亦且喩于初菩提耳。</p> <lb ed="X" n="0756c04"/><lb ed="R099" n="0250a13"/><p xml:id="pX55p0756c0401">此经具下。以经对教。</p><p xml:id="pX55p0756c0409" cb:place="inline">初菩提下。以浅况深。夫造恶者 <lb ed="X" n="0756c05"/><lb ed="R099" n="0250a14"/>皆我为本。今发菩提心。复修观破我。尙廣利他。何但 <lb ed="X" n="0756c06"/><lb ed="R099" n="0250a15"/>止恶。初教尙尔。况後三耶。</p> <lb ed="X" n="0756c07"/><lb ed="R099" n="0250a16"/><p xml:id="pX55p0756c0701">如暗处伊兰下。擧譬劝进。此用大经阇王之文。<persName>佛</persName>言。 <lb ed="X" n="0756c08"/><lb ed="R099" n="0250a17"/>大王。当修菩提之心。何以故。得菩提心。灭无量罪。</p> <lb ed="X" n="0756c09"/><lb ed="R099" n="0250a18"/><p xml:id="pX55p0756c0901">次问意者。前四谛中以论四句通别二对。今且从别 <lb ed="X" n="0756c10"/><lb ed="R099" n="0250b01"/>以问初句。何故。初句独对初教。答中以初对初。以事 <lb ed="X" n="0756c11"/><lb ed="R099" n="0250b02"/>对事。二義皆便。</p><p xml:id="pX55p0756c1107" cb:place="inline">若言下。从别释也。</p> <lb ed="X" n="0756c12"/><lb ed="R099" n="0250b03"/><p xml:id="pX55p0756c1201">次约六即中初明六即所以。故先问云为初为後。初 <lb ed="X" n="0756c13"/><lb ed="R099" n="0250b04"/>理後果。问今发心为约初理。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0756006" n="0756006"/>为後果。答中约大论意 <lb ed="X" n="0756c14"/><lb ed="R099" n="0250b05"/>故。大论须菩提问<persName>佛</persName>。为初心得菩提。为後心得菩提。 <lb ed="X" n="0756c15"/><lb ed="R099" n="0250b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0756007" n="0756007"/>须因闻诸法不增不减。故置是问。<persName>佛</persName>以深因缘答。非 <lb ed="X" n="0756c16"/><lb ed="R099" n="0250b07"/>初不離初。非後不離後。论释云。若但初者。菩萨初心 <lb ed="X" n="0756c17"/><lb ed="R099" n="0250b08"/>便应是<persName>佛</persName>。若无初者云何有後。後以初为本。初以後 <lb ed="X" n="0756c18"/><lb ed="R099" n="0250b09"/>为期。<persName>佛</persName>于经中复以灯喩。焦无明惑亦复如是。非初 <lb ed="X" n="0756c19"/><lb ed="R099" n="0250b10"/>智不離初智。後亦如是。论通三教。今唯在圆。今用六 <lb ed="X" n="0756c20"/><lb ed="R099" n="0250b11"/>即理性尙名菩提止观。况初後智。今明发心即在名 <lb ed="X" n="0756c21"/><lb ed="R099" n="0250b12"/>字。因兹必须通至于理。发心後果皆籍理故。细思可 <lb ed="X" n="0756c22"/><lb ed="R099" n="0250b13"/>见。</p> <lb ed="X" n="0756c23"/><lb ed="R099" n="0250b14"/><p xml:id="pX55p0756c2301">次若智信下。释出其意。信初心具不谛云无。智极方 <lb ed="X" n="0756c24"/><lb ed="R099" n="0250b15"/>满。不虑无分。初後俱是推极在<persName>佛</persName>。凡夫永无。谓理为 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0757a" n="0757a"/> <lb ed="X" n="0757a01"/><lb ed="R099" n="0250b16"/>果。初後俱非。離初後非必须六即。此六即義起自一 <lb ed="X" n="0757a02"/><lb ed="R099" n="0250b17"/>家。深符圆门。永无众失。增上慢人及推功者。幷由不 <lb ed="X" n="0757a03"/><lb ed="R099" n="0250b18"/>得六即之意。</p> <lb ed="X" n="0757a04"/><lb ed="R099" n="0251a01"/><p xml:id="pX55p0757a0401">此六下。释名。唯六与即。必无所滥。</p> <lb ed="X" n="0757a05"/><lb ed="R099" n="0251a02"/><p xml:id="pX55p0757a0501">理即下。正释。初释理即。约于藏理以释三谛。则一切 <lb ed="X" n="0757a06"/><lb ed="R099" n="0251a03"/>众生皆悉三谛。具如上文圆四弘中。次名字下。释名 <lb ed="X" n="0757a07"/><lb ed="R099" n="0251a04"/>字即。长劫生死不離三谛。故名日用。不知生死即是 <lb ed="X" n="0757a08"/><lb ed="R099" n="0251a05"/>三谛。名为不知。实中之实如方。实中之权如隅。此擧 <lb ed="X" n="0757a09"/><lb ed="R099" n="0251a06"/>不知以显于知。次或从下。明因闻而知。次观行下。释 <lb ed="X" n="0757a10"/><lb ed="R099" n="0251a07"/>观行即。闻名须行。故引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757001" n="0757001"/>□云如虫食木。虫不知字。闻 <lb ed="X" n="0757a11"/><lb ed="R099" n="0251a08"/>而不行亦复如是。次引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757002" n="0757002"/>□首者。此责说而不行。非谓 <lb ed="X" n="0757a12"/><lb ed="R099" n="0251a09"/>不许于说。故重引论。闻慧四句三句皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757003" n="0757003"/>夫。论云。虽生 <lb ed="X" n="0757a13"/><lb ed="R099" n="0251a10"/>中国。不可教化。不识義理。名人身牛。故第四句方可 <lb ed="X" n="0757a14"/><lb ed="R099" n="0251a11"/>信受。若闻而非即。尙非今意。况复馀耶。</p><p xml:id="pX55p0757a1416" cb:place="inline">次如楞严下。 <lb ed="X" n="0757a15"/><lb ed="R099" n="0251a12"/>引经劝修。犹如射的。何必即中。虽不即中中必由初。</p> <lb ed="X" n="0757a16"/><lb ed="R099" n="0251a13"/><p xml:id="pX55p0757a1601">次释相似即。中既云逾明等。故不同于次第行也。引 <lb ed="X" n="0757a17"/><lb ed="R099" n="0251a14"/>法花者。亦是引彼相似中文。次释分真即中。本业･璎 <lb ed="X" n="0757a18"/><lb ed="R099" n="0251a15"/>珞以六轮喩位。铜<anchor xml:id="nkr_note_add_0757a1801" n="0757a1801"/><anchor xml:id="beg0757a1801" n="0757a1801"/>轮<anchor xml:id="end0757a1801"/>即是十住位也。即分真中初位 <lb ed="X" n="0757a19"/><lb ed="R099" n="0251a16"/>之文。</p><p xml:id="pX55p0757a1903" cb:place="inline">次释究竟即中。是用大经月爱中意。菩提属智。 <lb ed="X" n="0757a20"/><lb ed="R099" n="0251a17"/>涅槃属断。故大涅槃及以菩提。悉具众德。菩提从智。 <lb ed="X" n="0757a21"/><lb ed="R099" n="0251a18"/>涅槃寂灭。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757004" n="0757004"/>成从便立。以二德之称过荼等者。诸位既 <lb ed="X" n="0757a22"/><lb ed="R099" n="0251b01"/>终。无复言教。故无可说。</p> <lb ed="X" n="0757a23"/><lb ed="R099" n="0251b02"/><p xml:id="pX55p0757a2301">总以下。总为六即而立此譬。此是大经贫女譬。意具 <lb ed="X" n="0757a24"/><lb ed="R099" n="0251b03"/>有六即。家有宝藏。理即也。知识示之。名也。耘除众秽。 <pb ed="X" xml:id="X55.0919.0757b" n="0757b"/> <lb ed="X" n="0757b01"/><lb ed="R099" n="0251b04"/>观也。渐渐得近。相似。近<anchor xml:id="nkr_note_add_0757b0101" n="0757b0101"/><anchor xml:id="beg0757b0101" n="0757b0101"/>已<anchor xml:id="end0757b0101"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0757005" n="0757005"/>藏用。分真。尽所用之。究竟。 <lb ed="X" n="0757b02"/><lb ed="R099" n="0251b05"/>问下。料简。初问者。六即既得名六菩提。理通凡下。且 <lb ed="X" n="0757b03"/><lb ed="R099" n="0251b06"/>置未论。馀五与论五菩提義。为同异耶。答中意者。先 <lb ed="X" n="0757b04"/><lb ed="R099" n="0251b07"/>且判异。故云不同。次会令同。论不云即。是故云别。若 <lb ed="X" n="0757b05"/><lb ed="R099" n="0251b08"/>一一对。亦可似同。发心未行与名字同。伏既未断与 <lb ed="X" n="0757b06"/><lb ed="R099" n="0251b09"/>观行同。明<anchor xml:id="nkr_note_add_0757b0601" n="0757b0601"/><anchor xml:id="beg0757b0601" n="0757b0601"/>已<anchor xml:id="end0757b0601"/>除暗与相似同。出到见理与分真同。无 <lb ed="X" n="0757b07"/><lb ed="R099" n="0251b10"/>上无过与究竟同。曾勘论文。義势甚便。</p><p xml:id="pX55p0757b0716" cb:place="inline">次问者。问向 <lb ed="X" n="0757b08"/><lb ed="R099" n="0251b11"/>对诸位是皆悉伏前断後。此中何故断前伏後。答中 <lb ed="X" n="0757b09"/><lb ed="R099" n="0251b12"/>意者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0757b0901" n="0757b0901"/><anchor xml:id="beg0757b0901" n="0757b0901"/>已<anchor xml:id="end0757b0901"/>断者断。未尽者伏。普贤尙名众伏之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757006" n="0757006"/>须。</p> <lb ed="X" n="0757b10"/><lb ed="R099" n="0251b13"/><p xml:id="pX55p0757b1001">次例如下。擧小乘例。是竖会也。</p><p xml:id="pX55p0757b1013" cb:place="inline">次又从下。即横会也。 <lb ed="X" n="0757b11"/><lb ed="R099" n="0251b14"/>位位具五。故名为横。故引地论位位具足。次问者。六 <lb ed="X" n="0757b12"/><lb ed="R099" n="0251b15"/>既约位亦兼别耶。答中意者。前教義立。理必在圆。如 <lb ed="X" n="0757b13"/><lb ed="R099" n="0251b16"/>者教中生死即涅槃之流。不判六即安免上慢。若不 <lb ed="X" n="0757b14"/><lb ed="R099" n="0251b17"/>然者。何能异三。三教强立有何不可。则教教约位。義 <lb ed="X" n="0757b15"/><lb ed="R099" n="0251b18"/>自分明。</p> <lb ed="X" n="0757b16"/><lb ed="R099" n="0252a01"/><p xml:id="pX55p0757b1601">次上来下。结束显示。前简中十非。望苦虽有缚脱。而 <lb ed="X" n="0757b17"/><lb ed="R099" n="0252a02"/>皆名非。四谛则约智简之。四弘则约愿简之。</p> <lb ed="X" n="0757b18"/><lb ed="R099" n="0252a03"/><p xml:id="pX55p0757b1801">故知下。以譬结束。则大论文也。言九重者。阳数之极。 <lb ed="X" n="0757b19"/><lb ed="R099" n="0252a04"/>故暂借<anchor xml:id="nkr_note_orig_0757007" n="0757007"/>理之最极。骊。黑马也。今借名龙<anchor xml:id="nkr_note_add_0757b1901" n="0757b1901"/><anchor xml:id="beg0757b1901" n="0757b1901"/>颔<anchor xml:id="end0757b1901"/>头骨也。论 <lb ed="X" n="0757b20"/><lb ed="R099" n="0252a05"/>云。珠在龙颔。福者得之。如地狱具。罪者得之。如此显 <lb ed="X" n="0757b21"/><lb ed="R099" n="0252a06"/>是。非无缘者而能得之。有志有德者。志如愿。德如行。 <lb ed="X" n="0757b22"/><lb ed="R099" n="0252a07"/>行愿具足方乃得之。竞执等者。重擧大经。斥三修喩。 <lb ed="X" n="0757b23"/><lb ed="R099" n="0252a08"/>以况即也。今以三教通例三修。幷如入池。各各谓是。</p> <lb ed="X" n="0757b24"/><lb ed="R099" n="0252a10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>止观辅行搜要记卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0742a0701" to="#end0742a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0742a1301" to="#end0742a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0742b0501" to="#end0742b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0742b0901" to="#end0742b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0742b2001" to="#end0742b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0742c0901" to="#end0742c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0743b2301" to="#end0743b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0743c1501" to="#end0743c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">波</lem><rdg wit="#wit.orig">彼</rdg></app> <app from="#beg0743c1801" to="#end0743c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0743c2301" to="#end0743c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744a1401" to="#end0744a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744a2001" to="#end0744a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744a2101" to="#end0744a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744b0501" to="#end0744b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744b1801" to="#end0744b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744b1901" to="#end0744b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744c0301" to="#end0744c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744c0501" to="#end0744c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744c1901" to="#end0744c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0744c2001" to="#end0744c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">率</lem><rdg wit="#wit.orig">卒</rdg></app> <app from="#beg0745c2201" to="#end0745c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0746a0901" to="#end0746a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0746a1801" to="#end0746a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0746a2401" to="#end0746a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">昧</lem><rdg wit="#wit.orig">味</rdg></app> <app from="#beg0746b1001" to="#end0746b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0746b1501" to="#end0746b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0747a0901" to="#end0747a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0747c2301" to="#end0747c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0748b0501" to="#end0748b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0748b1701" to="#end0748b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0748c0201" to="#end0748c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749b0601" to="#end0749b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749b0701" to="#end0749b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749b1001" to="#end0749b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749b1501" to="#end0749b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0749c0501" to="#end0749c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749c0502" to="#end0749c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749c1401" to="#end0749c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0749c1501" to="#end0749c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0750a1501" to="#end0750a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0750b1001" to="#end0750b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0750b1002" to="#end0750b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0750c0601" to="#end0750c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">彼</lem><rdg wit="#wit.orig">波</rdg></app> <app from="#beg0751a1101" to="#end0751a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0751c0101" to="#end0751c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">析</lem><rdg wit="#wit.orig">折</rdg></app> <app from="#beg0751c0201" to="#end0751c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">析</lem><rdg wit="#wit.orig">折</rdg></app> <app from="#beg0751c1201" to="#end0751c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0751c2301" to="#end0751c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0752a0501" to="#end0752a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0752a0601" to="#end0752a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0752a0901" to="#end0752a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">推</lem><rdg wit="#wit.orig">槌</rdg></app> <app from="#beg0752a1301" to="#end0752a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0752b2101" to="#end0752b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0752c1301" to="#end0752c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0752c1501" to="#end0752c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0752c1601" to="#end0752c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0753a2101" to="#end0753a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0753b0601" to="#end0753b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0753b2001" to="#end0753b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0753b2002" to="#end0753b2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0753c0701" to="#end0753c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">四</lem><rdg wit="#wit.orig">肉</rdg></app> <app from="#beg0753c0801" to="#end0753c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0754a0101" to="#end0754a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0754a0801" to="#end0754a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0754b2401" to="#end0754b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0754c0301" to="#end0754c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0755a0701" to="#end0755a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0756a1101" to="#end0756a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0756b2001" to="#end0756b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0756c0201" to="#end0756c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0757a1801" to="#end0757a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">轮</lem><rdg wit="#wit.orig">论</rdg></app> <app from="#beg0757b0101" to="#end0757b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0757b0601" to="#end0757b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0757b0901" to="#end0757b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0757b1901" to="#end0757b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">颔</lem><rdg wit="#wit.orig">领</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0742001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742001">遣一作遗</note> <note n="0742002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742002">一无之字</note> <note n="0742003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742003">拥作权</note> <note n="0742004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742004">一无彼字</note> <note n="0742005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742005">况一作兄</note> <note n="0742006" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742006">注一作<g ref="#CB18871">󴦷</g></note> <note n="0742007" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0742007">乐下一有说字</note> <note n="0743001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0743001">義一作先</note> <note n="0743002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0743002">一无为字</note> <note n="0744001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0744001">主下一有云字</note> <note n="0744002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0744002">揽疑览</note> <note n="0744003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0744003">三上一有一字</note> <note n="0744004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0744004">昔下一有共字</note> <note n="0745001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0745001">梦上一有乃字</note> <note n="0745002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0745002">会本卷一之二</note> <note n="0746001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0746001">寄上一有故字</note> <note n="0746002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0746002">电上一有雷字</note> <note n="0747001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0747001">令疑今</note> <note n="0748001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748001">比下一有五字</note> <note n="0748002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748002">一无真字</note> <note n="0748003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748003">一无正等五字</note> <note n="0748004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748004">测一作则</note> <note n="0748005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0748005">離疑虽</note> <note n="0749001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0749001">一无冠字</note> <note n="0749002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0749002">会本卷一之三</note> <note n="0749003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0749003">从一作修</note> <note n="0749004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0749004">空一作官</note> <note n="0750001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0750001">但一作俱</note> <note n="0750002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0750002">身上一有灰字</note> <note n="0750003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0750003">令一作今</note> <note n="0751001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0751001">发字更勘</note> <note n="0751002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0751002">双一作隻</note> <note n="0751003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0751003">得一作禀</note> <note n="0751004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0751004">列疑裂</note> <note n="0752001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0752001">会本卷一之四</note> <note n="0752002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0752002">不即二字疑衍</note> <note n="0752003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0752003">止观卷第一下</note> <note n="0752004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0752004">一无决字</note> <note n="0752005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0752005">同上一有義字</note> <note n="0753001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0753001">生一作主</note> <note n="0753002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0753002">亲一作观</note> <note n="0754001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0754001">一无分字</note> <note n="0754002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0754002">一无今字</note> <note n="0755001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0755001">会本卷一之五</note> <note n="0756001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756001">唯下一有但字</note> <note n="0756002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756002">开下一有权字</note> <note n="0756003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756003">土一作等</note> <note n="0756004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756004">于凝望</note> <note n="0756005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756005">娑一作婆</note> <note n="0756006" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756006">为下一有约字</note> <note n="0756007" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0756007">须下一有菩提二字</note> <note n="0757001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757001">□疑经</note> <note n="0757002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757002">□疑华</note> <note n="0757003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757003">夫疑失</note> <note n="0757004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757004">一无成字</note> <note n="0757005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757005">藏疑受</note> <note n="0757006" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757006">须疑顶</note> <note n="0757007" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0757007">理上一有况字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0742a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0742a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742a1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0742b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0742b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742b0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0742b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742b2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0742c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0743b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0743b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0743c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0743c1501">波【CB】，彼【卍续】</note> <note n="0743c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0743c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0743c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0743c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744a1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744a2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744b1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744b1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0744c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744c2001">率【CB】，卒【卍续】</note> <note n="0745c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0745c2201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0746a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746a0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0746a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746a1801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0746a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746a2401">昧【CB】，味【卍续】</note> <note n="0746b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746b1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0746b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0747a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0747a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0747c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0747c2301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0748b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0748b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0748b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0748b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0748c0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0748c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749b0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749b1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749b1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0749c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749c0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749c0502" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749c0502">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749c1401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0749c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0749c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0750a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0750a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0750b1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0750b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0750b1002" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0750b1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0750c0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0750c0601">彼【CB】，波【卍续】</note> <note n="0751a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0751a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0751c0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0751c0101">析【CB】，折【卍续】</note> <note n="0751c0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0751c0201">析【CB】，折【卍续】</note> <note n="0751c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0751c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0751c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0751c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0752a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0752a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0752a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752a0901">推【CB】，槌【卍续】</note> <note n="0752a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0752b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752b2101">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0752c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0752c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752c1501">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0752c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0752c1601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0753a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0753b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753b0601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0753b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0753b2002" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753b2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0753c0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753c0701">四【CB】，肉【卍续】</note> <note n="0753c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0753c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0754a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0754a0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0754a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0754a0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0754b2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0754b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0754c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0754c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0755a0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0755a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0756a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0756a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0756b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0756b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0756c0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0756c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0757a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0757a1801">轮【CB】，论【卍续】</note> <note n="0757b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0757b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0757b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0757b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0757b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0757b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0757b1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0757b1901">颔【CB】，领【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>